Η εξωτερική παροχή ρεύματος προς το υπό ρωσική κατοχή πυρηνικό εργοστάσιο Ζαπορίζια έχει διακοπεί για περισσότερες από τρεις ημέρες- ρεκόρ διακοπής – που έχει προκαλέσει ανησυχίες για την ασφάλεια στην εγκατάσταση των έξι αντιδραστήρων στην πρώτη γραμμή του πολέμου στην Ουκρανία .
Γεννήτριες έκτακτης ανάγκης χρησιμοποιούνται για την τροφοδοσία των συστημάτων ψύξης και ασφάλειας, μετά την διακοπή της τελευταίας γραμμής ηλεκτροδότησης προς το εργοστάσιο στη ρωσική πλευρά στις 4:56 μ.μ. την Τρίτη και δεν υπάρχει άμεση ένδειξη ότι η γραμμή θα επανασυνδεθεί.
Ο Ραφαέλ Γκρόσι, γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), χαρακτήρισε την κατάσταση ως «βαθιά ανησυχητική» την Τετάρτη και συναντήθηκε με τον Βλαντιμίρ Πούτιν την Πέμπτη, αλλά η κατάσταση συνεχίζεται.
Τι φοβάται η Δύση
Δυτικοί εμπειρογνώμονες και Ουκρανοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι το Κρεμλίνο κατασκευάζει μια κρίση για να εδραιώσει τον έλεγχό του στο εργοστάσιο, το οποίο είναι το μεγαλύτερο της Ευρώπης, και ότι η Ρωσία λαμβάνει μέτρα υψηλού κινδύνου για να θέσει σε λειτουργία τουλάχιστον έναν αντιδραστήρα παρά τις συνθήκες πολέμου.
«Η Ρωσία χρησιμοποιεί τον πυρηνικό σταθμό ως διαπραγματευτικό χαρτί», δήλωσε ένας Ουκρανός κυβερνητικός αξιωματούχος, ενώ ένας ειδικός στην Greenpeace δήλωσε ότι η ρωσική κατοχή έχει εισέλθει σε «μια νέα κρίσιμη και δυνητικά καταστροφική φάση».
Πώς… τρόμαξαν οι δοκιμές αντοχής
Οι δοκιμές αντοχής που διεξήγαγαν οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές μετά την καταστροφή του ιαπωνικού αντιδραστήρα στη Φουκουσίμα το 2011 έδειξαν ότι ένας πυρηνικός σταθμός θα πρέπει να είναι σε θέση να λειτουργεί χωρίς εξωτερική τροφοδοσία για 72 ώρες. Η υπέρβαση αυτού του χρονικού ορίου δεν έχει δοκιμαστεί, ανέφεραν ουκρανικές πηγές.
Η Ρωσία κατέλαβε τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια τον Μάρτιο του 2022 και οι αντιδραστήρες του, που κάποτε μπορούσαν να τροφοδοτήσουν 4 εκατομμύρια σπίτια, τέθηκαν σε ψυχρή διακοπή λειτουργίας για λόγους ασφαλείας.
Η Ουκρανία θεωρεί τον πυρηνικό σταθμό δικό της, αλλά το θέμα έχει εμφανιστεί στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Πούτιν. Ο Τραμπ προσπάθησε να υπονοήσει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αναλάβουν τον έλεγχο , ενώ το Κρεμλίνο έχει δηλώσει ότι θέλει να επανεκκινήσει όλους τους αντιδραστήρες και να τους συνδέσει με το ρωσικό δίκτυο – ένα έργο που θεωρείται εφικτό μόνο σε καιρό ειρήνης.
Η εξωτερική παροχή ρεύματος έχει διακοπεί στη Ζαπορίζια εννέα φορές στο παρελθόν. Και στις δύο περιπτώσεις, η ζημιά προκλήθηκε σε ουκρανικό έδαφος από ρωσικές δυνάμεις που χτύπησαν ενεργειακές υποδομές σε όλο τον Δνίπρο. Η τελευταία γραμμή ηλεκτρικής ενέργειας των 750 κιλοβόλτ είχε διασχίσει τον ποταμό, με την Ουκρανία να είναι πρόθυμη να παρέχει ενέργεια για να διατηρήσει την ασφάλεια.
Το περιστατικό της ανησυχίας
Την Τρίτη, η γραμμή υπέστη ζημιές στη ρωσική πλευρά, περίπου ένα μίλι από το εργοστάσιο. Οι Ρώσοι χειριστές του εργοστασίου δήλωσαν ότι οι προσπάθειες επισκευής «περιπλέκονταν από τους συνεχιζόμενους βομβαρδισμούς από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις», αν και η Ουκρανία λέει ότι ποτέ δεν πυροβολεί προς ή γύρω από το εργοστάσιο, υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν απαράδεκτα επικίνδυνο.
Η ΔΟΑΕ δήλωσε ότι οι Ρώσοι χειριστές της είχαν πει ότι υπήρχε αρκετό ντίζελ για να τροφοδοτήσει τις γεννήτριες για 20 ημέρες χωρίς ανεφοδιασμό με καύσιμο. Αλλά ο Γκρόσι είπε ότι η απώλεια εξωτερικής ενέργειας «αυξάνει την πιθανότητα πυρηνικού ατυχήματος».
Επτά από τις 18 διαθέσιμες γεννήτριες τροφοδοτούν την ψύξη επί τόπου, αλλά εάν παρουσιάσουν βλάβη, ανέφεραν ουκρανικές πηγές, υπάρχει κίνδυνος το πυρηνικό καύσιμο στους έξι αντιδραστήρες να θερμαίνεται ανεξέλεγκτα για μια περίοδο εβδομάδων, οδηγώντας σε τήξη του πυρηνικού σταθμού.
Το παράδειγμα της Φουκοσίμα
Μια επιταχυνόμενη εκδοχή αυτού του σεναρίου συνέβη στη Φουκουσίμα, επειδή οι αντιδραστήρες μόλις είχαν τεθεί σε λειτουργία. Ένας σεισμός μεγέθους 9,0 Ρίχτερ έπληξε την Ιαπωνία και οι θερμοί αντιδραστήρες στο χώρο έκλεισαν αυτόματα ως απάντηση. Οι γεννήτριες έκτακτης ανάγκης συνέχισαν να αντλούν νερό ψύξης γύρω από τον αντιδραστήρα, αλλά αυτές καταστράφηκαν από ένα τσουνάμι που ακολούθησε λίγα λεπτά αργότερα. Τρεις πυρηνικοί πυρήνες στο εργοστάσιο έλιωσαν μέσα σε τρεις ημέρες, αν και το καύσιμο παρέμεινε περιορισμένο. Κανείς δεν σκοτώθηκε, αλλά περισσότεροι από 100.000 εκκενώθηκαν.
Τι ενδείξεις υπάρχουν
Υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ρωσία είναι κοντά στην εγκατάσταση μιας νέας γραμμής ηλεκτρικής ενέργειας στο εργοστάσιο της Ζαπορίζια, η οποία θα διασχίζει τα κατεχόμενα εδάφη, για την επίλυση της κρίσης. «Θα παρουσιάσουν τους εαυτούς τους ως σωτήρες», δήλωσε ο Ουκρανός κυβερνητικός αξιωματούχος.
Η ανάλυση δορυφορικών εικόνων από την Greenpeace έδειξε 190 χιλιόμετρα κατασκευών από το ρωσικό δίκτυο ηλεκτρισμού στην κατεχόμενη ουκρανική πόλη Μαριούπολη, αν και δεν είναι σαφές εάν έχει γίνει τελική σύνδεση με τον σταθμό παραγωγής ενέργειας.
Άλλες δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι οι Ρώσοι κατακτητές έχτισαν ένα φράγμα κατά μήκος ενός καναλιού εισόδου στην περιοχή το καλοκαίρι, προκειμένου να δημιουργήσουν μια μικρότερη, πιο ασφαλή πηγή νερού. Οι πυρηνικοί ειδικοί της Greenpeace πιστεύουν ότι υπάρχει αρκετό νερό διαθέσιμο για να θέσει η Ρωσία σε λειτουργία έναν από τους έξι αντιδραστήρες, υποστηρίζοντας ότι μόνο αυτή μπορεί να λειτουργήσει την εγκατάσταση.
Πριν από μια εβδομάδα, ο Γιούρι Τσερνιτσουκ, ο διορισμένος από τη Ρωσία διευθυντής του εργοστασίου, δήλωσε ότι η διαδικασία ενσωμάτωσης του χώρου στο ρωσικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας βρισκόταν «στα τελικά της στάδια», αν και η επανεκκίνηση οποιουδήποτε πυρηνικού αντιδραστήρα κατά τη διάρκεια ενός πολέμου θα ήταν άνευ προηγουμένου.
Ο Shaun Burnie, ανώτερος ειδικός σε θέματα πυρηνικής ενέργειας στην Greenpeace Ukraine, κάλεσε τον επικεφαλής της ΔΟΑΕ να παρέμβει. «Ο Grossi πρέπει να πει αμέσως στη ρωσική κυβέρνηση να εγκαταλείψει τα σχέδιά της για επανεκκίνηση του αντιδραστήρα και να καταστήσει σαφές ότι μόνο αυτοί είναι υπεύθυνοι για την κρίση πυρηνικής ασφάλειας», είπε.
Ούτε ο Γκρόσι ούτε ο Πούτιν αναφέρθηκαν στη Ζαπορίζια σε περιορισμένες δημόσιες δηλώσεις μετά τη συνάντησή τους την Πέμπτη. Ο Ρώσος πρόεδρος είπε στον Γκρόσι: «Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να υποστηρίξουμε το έργο σας». Ο Γκρόσι χαρακτήρισε τη συνάντηση «επίκαιρη και σημαντική».
Πηγή: Guardian
Διαβάστε επίσης:
Καρυστιανού: «Τρέμουν την αλήθεια – Έρχεται κλιμάκιο Ευρωπαίων για τον έλεγχο απονομής δικαιοσύνης»
