Η κυβέρνηση διαφημίζει ως επιτυχία το στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», όμως τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια διαφορετική εικόνα: η απορρόφηση παραμένει χαμηλή, οι διαδικασίες καθυστερούν και η αγορά κατοικίας αντί να ανακουφιστεί έχει εκτοξεύσει τις τιμές. Ένα μέτρο που παρουσιάστηκε ως καταλύτης για την επίλυση της στεγαστικής κρίσης, αποδεικνύεται στην πράξη ανεπαρκές και δυσλειτουργικό.
Οι αριθμοί που δεν βγαίνουν
Από τους 31.000 υποψήφιους δανειολήπτες που έχουν προεγκριθεί, μόλις 9.540 έχουν φτάσει στο στάδιο υπαγωγής — δηλαδή βρήκαν ακίνητο και πήραν το «πράσινο φως» από την τράπεζα. Ακόμη πιο αποκαλυπτικός είναι ο αριθμός των πραγματικών εκταμιεύσεων: μόλις 3.500 δάνεια έχουν φτάσει στο στάδιο της υπογραφής, με συνολικό ποσό γύρω στα 370 εκατ. ευρώ. Δηλαδή, παρά τα 2 δισ. ευρώ που έχουν δεσμευθεί, μέχρι σήμερα έχει κινηθεί μόλις ένα μικρό τμήμα της χρηματοδότησης.
Η κυβέρνηση μιλά για απορρόφηση που «μπορεί να φτάσει το 80%», όμως αυτό σημαίνει ότι και πάλι θα μείνουν εκατοντάδες εκατομμύρια ανεκμετάλλευτα, όπως συνέβη και στο πρώτο «Σπίτι μου», όπου χάθηκαν 250 εκατ. ευρώ από τον αρχικό προϋπολογισμό.
Από «σωτηρία» σε αδιέξοδο
Το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο οι χρονοβόρες διαδικασίες. Η αγορά κατοικίας έχει δει το πρόγραμμα ως ευκαιρία: οι τιμές ανέβηκαν έως και 30% μέσα σε λίγους μήνες, ακυρώνοντας στην πράξη το όφελος του χαμηλού επιτοκίου. Ο νέος αγοραστής, που υποτίθεται θα κέρδιζε από το επιδοτούμενο δάνειο, τελικά πληρώνει πολύ ακριβότερα το σπίτι που θέλει να αγοράσει.
Επιπλέον, τα ακίνητα που πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος συχνά απαιτούν σοβαρή ανακαίνιση, με αποτέλεσμα οι ενδιαφερόμενοι να χρειάζονται και δεύτερο δάνειο. Όμως, με τα εισοδήματα των περισσότερων νοικοκυριών, η πρόσβαση σε επιπλέον δανεισμό είναι απαγορευτική. Πολλοί αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τη διαδικασία στη μέση.
Η κόπωση των ενδιαφερόμενων
Το πρόγραμμα προβλέπει ότι η υπαγωγή ισχύει για 90 ημέρες, εντός των οποίων πρέπει να ολοκληρωθεί ο έλεγχος του ακινήτου και να υπογραφεί το συμβόλαιο. Στην πράξη, οι καθυστερήσεις από τις τράπεζες, τα εμπόδια στον έλεγχο τίτλων και οι συνεχείς αλλαγές τιμών από τους ιδιοκτήτες οδηγούν πολλούς δικαιούχους να χάνουν την προθεσμία. Και ενώ η κυβέρνηση εμφανίζεται ικανοποιημένη με τις «εγκρίσεις», στην πραγματικότητα χιλιάδες νέοι βλέπουν την ευκαιρία να χάνεται.
Αντί να λύνει, φουσκώνει το πρόβλημα
Η ουσία είναι ότι το «Σπίτι μου ΙΙ» όχι μόνο δεν αντιμετώπισε τη στεγαστική κρίση, αλλά σε πολλές περιπτώσεις την επιδείνωσε. Η προσδοκία κρατικής επιδότησης έκανε ιδιοκτήτες και μεσίτες να ανεβάσουν τις τιμές, ενώ η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών σε μεγάλες πόλεις οδήγησε σε φούσκα στην αγορά.
Στελέχη της αγοράς ακινήτων επιβεβαιώνουν ότι το πρόγραμμα λειτούργησε ως «καύσιμο» για την άνοδο των τιμών, ενώ η πραγματική στήριξη των νέων οικογενειών έμεινε ζητούμενο. Ένα πρόγραμμα που θα έπρεπε να προσφέρει ασφάλεια και σταθερότητα, μετατράπηκε σε εργαλείο κερδοσκοπίας.
Το πολιτικό κόστος
Η αντιπολίτευση καταγγέλλει ότι η κυβέρνηση μοιράζει νούμερα και υποσχέσεις, την ώρα που η καθημερινότητα των νέων και των οικογενειών που αναζητούν σπίτι παραμένει αδιέξοδη. «Προγράμματα-βιτρίνα που δεν αγγίζουν το πρόβλημα» είναι η κριτική που κυριαρχεί, με τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ζητούν ουσιαστικές πολιτικές για τη στέγαση: από την κοινωνική κατοικία μέχρι τον έλεγχο της κερδοσκοπίας στην αγορά.
Η εικόνα του «Σπίτι μου ΙΙ» ενισχύει την αίσθηση ότι η κυβέρνηση αδυνατεί να αντιμετωπίσει τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, παρά το γεγονός ότι οι πόροι είναι διαθέσιμοι. Αντί να κατευθύνονται σε λύσεις που θα αυξήσουν την προσφορά προσιτής στέγης, εγκλωβίζονται σε ένα πλαίσιο τραπεζικών εγκρίσεων, γραφειοκρατίας και διογκωμένων τιμών.
Το αύριο αβέβαιο
Με την καταληκτική ημερομηνία του Ιουνίου 2026 να πλησιάζει, πολλοί φοβούνται ότι το πρόγραμμα θα αφήσει πίσω του μια ακόμη αποτυχία, παρόμοια με το πρώτο «Σπίτι μου». Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα τολμήσει διορθωτικές κινήσεις ή αν θα επιλέξει απλώς να παρουσιάσει τα τελικά ποσοστά απορρόφησης ως «επιτυχία».
Η πραγματικότητα, όμως, είναι αμείλικτη: χιλιάδες νέοι μένουν χωρίς στέγη, η αγορά συνεχίζει να κινείται σε επίπεδα απλησίαστα και η στεγαστική κρίση παραμένει από τα μεγαλύτερα κοινωνικά προβλήματα της χώρας.
