Στενά του Ορμούζ: Το δύσκολο στοίχημα της εκκαθάρισης των ιρανικών ναρκοπεδίων μετά την εκεχειρία

Η εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν σύμφωνα με το σχέδιο και την διαμεσολάβηση του Πακιστάν προβλέπει μεταξύ άλλων και την εκκαθάριση του ναρκοπεδίου του Ιράν από το Ιράν στα στενά του Ορμούζ.

Το Ιράν έχει ένα πολύ μεγάλο και με ποικιλία ναρκών οπλοστάσιο. Τις περισσότερες νάρκες τις έχει προμηθευτεί από την Κίνα και την Ρωσία που είναι οι μεγαλύτερες χώρες παγκοσμίως στην παραγωγή ναρκών θαλάσσης. Κάποιες από τις νάρκες του ίσως είναι και Ιρανικής κατασκευής.

Σε κάθε περίπτωση διαθέτει ένα οπλοστάσιο των 5000 με 6000 ναρκών. Επίσης διαθέτει πολλά πλοία για ναρκοθέτηση. Υπ όψιν ότι οι νάρκες είναι ένα πολύ φθηνό όπλο που ξεκινά από αγκυροβολημένες νάρκες αξίας περίπου μόνο 1.500 ευρώ και πάνω όπως οι σύγχρονες έξυπνες νάρκες οι οποίες μπορούν να βουλιάξουν πλοία εμπορικά αλλά και πολεμικά αξίας δισεκατομμυρίων. Οπότε η νάρκη η οποία θεωρείτε το όπλο των φτωχών, αποτελεί μεγάλη απειλή.

Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι έχουν βυθίσει τα περισσότερα αν όχι όλα τα πλοία ναρκοθέτησης του Ιράν αλλά μην ξεχνάμε ότι οι νάρκες θαλάσσης μπορούν να ποντιστούν και από μη πολεμικά πλοία δηλαδή εμπορικά πλοία, αλιευτικά αλλά και από Υποβρύχια. Άρα η απειλή για ναρκοθέτηση πάντα υπάρχει.

Είναι σίγουρο πάντως ότι έχουν ποντιστεί νάρκες από το Ιράν αφού το Ιράν μετά από ένα σχεδόν μήνα μετά την έναρξη του πολέμου έδωσε τα όρια του ναρκοπεδίου θαλάσσης του και όρισε ένα δίαυλο ασφαλούς ναυσιπλοΐας όπως φαίνεται στο συνημμένο χάρτη για χρήση από τα εμπορικά πλοία. Αυτός ο δίαυλος έχει 2 ζώνες. Η μία ζώνη είναι ζώνη είσοδο του περσικού κόλπο και η άλλη είναι ζώνη εξόδου από το περσικό κόλπο. Η μία ζώνη περνάει βόρεια του νησιού Λάρακ όπου υπάρχει ναυτικός σταθμός του Ιράν και η άλλη ζώνη περνάει νότια του νησιού Λάρακ.

Ο κυρίως λόγος είναι για να ελέγχει το Ιράν ποια πλοία εισέρχονται και ποια πλοία εξέρχονται του περσικού κόλπου αλλά και για να εισπράττει διόδια ή τέλη διέλευσης όπως τα ονομάζει τώρα. Προβάλει βέβαια το Ιράν το επιχείρημα ότι ο κύριος λόγος ύπαρξης του διαύλου είναι η ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Το ερώτημα είναι πώς το Ιράν μετά την υπογραφή της εκεχειρίας θα μπορέσει να εκκαθαρίσει το ναρκοπέδιο του αφού δεν διαθέτει αντιναρκικά πλοία;

Από έρευνα που έκανα στο διαδίκτυο στις ναυτικές δυνάμεις του Ιράν δεν είδα να διαθέτει ούτε ένα Ναρκοθηρευτικό ή Ναρκαλιευτικό πλοίο ενώ φαίνεται να διαθέτει πολλά πλοία ναρκοθέτησης (ναρκοθετιδες);;;.

Η δυνατότητα εκκαθάρισης θαλάσσιων ναρκών είναι περιορισμένη όταν δεν υπάρχουν αντιναρκικά πλοία δηλαδή Ναρκαλιευτικά ή Ναρκοθηρευτικά. Το ξέρω καλά και από την μακρά υπηρεσία μου (πάνω από 10 έτη) στην Διοίκηση ναρκοπολέμου του ΠΝ και από το πτυχίο που έχω πάρει στο σχολείο Ναρκοπολέμου του ΝΑΤΟ στο Βέλγιο. Μόνο με δύτες μπορεί να εκκαθαρίσει νάρκες σε πολύ ρηχά νερά έως 30 μέτρα βάθος. Για νάρκες σε βαθύτερα νερά χρειάζεται αντιναρκικά πλοία. Άρα έχει αδυναμία στην εκκαθάριση σε μεγάλο μέρος του ναρκοπεδίου όπου τα βάθη φθάνουν και τα 100 μέτρα και παραπάνω.

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να επισημάνω 4 παραβάσεις / παρανομίες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας που έχει διαπράξει το Ιράν.

1. Όταν ένα κράτος αποφασίζει να κάνει ναρκοθέτηση σε μία θαλάσσια περιοχή είναι υποχρεωτικό να δώσει τα όρια του ναρκοθέτησης για την προστασία των ουδέτερων εμπορικών πλοίων. Αυτό το Ιράν το έκανε περίπου ένα μήνα μετά την έναρξη της ναρκοθέτησης και του πολέμου με τις ΗΠΑ.

2. Απαγορεύεται η ναρκοθέτηση διεθνών στενών ναυσιπλοΐας όπως το στενό του Ορμούζ. Το Ιράν τα ναρκοθέτησε.

3. Απαγορεύεται η ναρκοθέτηση όταν το κράτος που κάνει ναρκοθέτηση δεν έχει αντιναρκικά πλοία για την εκκαθάριση του ναρκοπεδίου που θα δημιουργηθεί. Δεν μπορεί να πει εγώ έχω νάρκες και τις ρίχνω και μετά το πόλεμο να έρθουν πλοία από αλλά κράτη να καθαρίσουν το δικό μου ναρκοπέδιο!!

4. Απαγορεύεται η επιβολή διοδίων ή τελών διέλευσης στα διεθνή στενά όπως το στενό του Ορμούζ. Το Ιράν έχει επιβάλει και εισπράττει ήδη τέλη ή διόδια από τα διερχόμενα πλοία.

Το Ιράν έχει έρθει σε μυστική συμφωνία με το Ομάν για την επιβολή διοδίων / τελών στα εμπορικά μη φιλικά πλοία. Τα χρήματα τα μοιράζονται αλλά το μεγαλύτερο μέρος το κρατάει το Ιράν διότι αυτό εξασκεί τον έλεγχο του στενού του Ορμούζ αλλά και λόγω των καταστροφών που έχει υποστεί από το πόλεμο με τις ΗΠΑ που είναι ακόμη σε εξέλιξη.

Νομίζω ότι μέσω ΟΗΕ και ΙΜΟ θα πρέπει να επιβληθούν κυρώσεις στο Ιράν για τις ανωτέρω παραβάσεις.