Η εμπορική και διπλωματική αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού εισέρχεται σε μια νέα, «ψυχροπολεμική» φάση, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να εγκαταλείπει την παραδοσιακή στάση της αναμονής και να περνά στην αντεπίθεση. Σε μια συνεδρίαση στο Στρασβούργο που χαρακτηρίστηκε από πρωτοφανή ένταση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έθεσε ως επίσημο θέμα συζήτησης την ανάγκη για μια ενιαία απάντηση στις αμερικανικές απειλές – ένας τίτλος που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητος για τις σχέσεις των δύο συμμάχων. Η αφορμή που πυροδότησε την ευρωπαϊκή «έκρηξη» δεν είναι άλλη από τις αξιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, οι οποίες εκλαμβάνονται πλέον από τις Βρυξέλλες όχι ως μια γραφική απαίτηση, αλλά ως ευθεία προσβολή της εθνικής κυριαρχίας ενός κράτους-μέλους.
Το πολιτικό μπλόκο και η στρατηγική της Φρανκφούρτης
Η ανακοίνωση του Μάνφρεντ Βέμπερ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ότι η εμπορική συμφωνία που δρομολογήθηκε το περασμένο καλοκαίρι «παγώνει» μέχρι νεωτέρας, αποτελεί το πιο ισχυρό διπλωματικό χαρτί της ΕΕ αυτή τη στιγμή. Καθυστερώντας την επικύρωση της συμφωνίας που είχαν αρχικά συνομολογήσει η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο Αμερικανός πρόεδρος, το Ευρωκοινοβούλιο στέλνει ένα σαφές μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν θα υποκύψει σε εκβιασμούς.
Ο Γερμανός πολιτικός χαρακτήρισε την κίνηση αυτή ως ένα «πρώτο βήμα», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συνέχεια θα εξαρτηθεί από τις κρίσιμες επαφές που θα έχουν οι Μακρόν, Μερτς και Φον ντερ Λάιεν με τον Τραμπ στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός.
Η απειλή κατά των Big Tech
Πέρα από το πάγωμα των συμφωνιών, στους διαδρόμους του Στρασβούργου συζητείται ήδη η ενεργοποίηση του μηχανισμού ACI (Anti-Coercion Instrument), γνωστού και ως «εμπορικού μπαζούκα». Πρόκειται για ένα νομοθετικό εργαλείο που επιτρέπει στην ΕΕ να λαμβάνει δραστικά αντίμετρα χωρίς να απαιτείται ομοφωνία στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κάτι που διευκολύνει την ταχύτητα της απάντησης.
Τα μέτρα που εξετάζονται περιλαμβάνουν τον αποκλεισμό αμερικανικών κολοσσών από δημόσιες συμβάσεις στην Ευρώπη και την επιβολή στοχευμένων δασμών σε εταιρείες-συμβόλαια της αμερικανικής οικονομίας, όπως η Amazon, η Meta και η Apple, πλήττοντας την Ουάσινγκτον εκεί που πονάει περισσότερο: στον τεχνολογικό τομέα.
Κυριαρχία και διεθνές δίκαιο
Η Ύπατη Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλλας, έθεσε το ζήτημα στις πραγματικές του διαστάσεις, συνδέοντας τις διεκδικήσεις στη Γροιλανδία με τη γενικότερη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου. Τόνισε με έμφαση ότι καμία χώρα δεν διαθέτει το δικαίωμα προσάρτησης εδαφών, κάνοντας παραλληλισμούς με την κατάσταση στην Ουκρανία.
Η στάση της Κάλλας υπογράμμισε τη βούληση της ΕΕ να προστατεύσει τα συμφέροντά της με κάθε διαθέσιμο εργαλείο, παραμένοντας ταυτόχρονα πιστή στις αρχές της παγκόσμιας έννομης τάξης, την οποία η τρέχουσα αμερικανική διοίκηση φαίνεται να αμφισβητεί ανοιχτά.
Σύγκρουση των δύο κόσμων
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν, επίσης, και οι τοποθετήσεις Δανών ευρωβουλευτών, οι οποίοι εξέφρασαν με συναισθηματική φόρτιση αλλά αιχμηρά πολιτικά και με σαφήνεια την κατάσταση μιας χώρας που βλέπει την κυριαρχία της να τίθεται υπό διαπραγμάτευση. Με φράσεις όπως «η Γροιλανδία δεν πωλείται», η Κρίστελ Σαλντεμόζε έδωσε τον τόνο της αντιπάραθεσης με την Ουάσινγκτον, ενώ άλλοι συνάδελφοί της σχολίασαν σαρκαστικά την απομόνωση των ΗΠΑ από την παγκόσμια τάξη πραγμάτων που οι ίδιες βοήθησαν να οικοδομηθεί μετά το 1945.
Η συζήτηση έκλεισε με μια καυστική παρατήρηση: ενώ η ΕΕ παραμένει ένας ελκυστικός πόλος για νέα κράτη-μέλη, η πολιτική των ΗΠΑ φαίνεται να απομακρύνει ακόμα και τους παραδοσιακότερους συμμάχους της.
Διαβάστε επίσης:
Ιταλία: Όταν η καταστολή ενώνει δεξιά και κεντροαριστερά
Σεξουαλική κακοποίηση και άγρια βασανιστήρια στα κολαστήρια του Ισραήλ
Λαγκάρντ στο RTL: «Η Ευρώπη πρέπει να επανεφεύρει το οικονομικό της μοντέλο»
