Μπροστά σε ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι για τον αγροδιατροφικό της τομέα βρίσκεται η Ελλάδα, καθώς η εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων απειλεί να τινάξει στον αέρα την εξαγωγική δυναμική της ελληνικής φέτας, του κορυφαίου ΠΟΠ προϊόντος της χώρας. Οι συζητήσεις περί εμβολιασμού των ζώων έχουν προκαλέσει συναγερμό στον κλάδο, αφού μια τέτοια επιλογή ενδέχεται να οδηγήσει σε αποκλεισμό της Ελλάδας από κρίσιμες αγορές του εξωτερικού, με τεράστιες οικονομικές συνέπειες.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ), Χρήστος Αποστολόπουλος, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπογράμμισε με αγωνία ότι «η χώρα μας κινδυνεύει να χάσει όχι μόνο πωλήσεις, αλλά μια εξαιρετικά δυναμική τροχιά εξωστρέφειας που χτίστηκε με κόπο». Αν προχωρήσει ο εμβολιασμός, οι αγορές των ΗΠΑ, του Καναδά, της Αυστραλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου ενδέχεται να απαγορεύσουν πλήρως την εισαγωγή ελληνικών γαλακτοκομικών προϊόντων, προκαλώντας ζημία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Κατάρρευση ζωικού κεφαλαίου και διεθνείς απαγορεύσεις
Η κατάσταση είναι ήδη οριακή: το ζωικό κεφάλαιο έχει μειωθεί δραματικά, στο 4% του αρχικού πληθυσμού, γεγονός που απειλεί όχι μόνο τις υφιστάμενες πωλήσεις αλλά και τη διψήφια αναπτυξιακή τροχιά των τελευταίων ετών. Οι κανόνες των τρίτων χωρών είναι ξεκάθαροι: δεν επιτρέπουν εισαγωγές από χώρες που εφαρμόζουν εμβολιασμό για την ευλογιά. Δεν αναγνωρίζουν «καθαρές ζώνες» ή γεωγραφικούς διαχωρισμούς· η χώρα είτε θεωρείται απαλλαγμένη από τη νόσο είτε αποκλείεται συνολικά.
Ο κ. Αποστολόπουλος υπενθύμισε ότι καμία χώρα που βρέθηκε σε ανάλογη θέση (Ισπανία, Βουλγαρία, Ρουμανία) δεν προχώρησε σε εμβολιασμό· αντιθέτως, εφάρμοσαν αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, περιορισμούς μετακινήσεων, καταστροφή μολυσμένων ζώων και ελέγχους.
Εμβολιασμός: λύση ή παγίδα;
Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα, ο εμβολιασμός δεν εξαλείφει πλήρως τη νόσο, αλλά μπορεί να δημιουργήσει ασυμπτωματικούς φορείς που συνεχίζουν να τη μεταδίδουν, δυσχεραίνοντας την πλήρη εκρίζωση. «Η περίπτωση της Τουρκίας είναι χαρακτηριστική», σημείωσε ο πρόεδρος του ΣΕΒΓΑΠ, τονίζοντας ότι παρά τον εμβολιασμό επί δεκαετίες, η χώρα δεν έχει απαλλαγεί από την ευλογιά.
Αυτός ο δρόμος, εάν ακολουθηθεί και από την Ελλάδα, κινδυνεύει να αποδειχθεί παγίδα χωρίς επιστροφή, εγκλωβίζοντας τη χώρα σε ένα καθεστώς αποκλεισμού από τις σημαντικότερες αγορές του πλανήτη και πλήττοντας καίρια το εθνικό προϊόν φέτα.
Απαιτούνται άμεσα μέτρα – όχι πειραματισμοί
Ο ΣΕΒΓΑΠ ζητά άμεση και χωρίς εκπτώσεις εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας:
- Υποχρεωτική αναφορά ακόμα και της παραμικρής υποψίας συμπτωμάτων.
- Αυστηροί περιορισμοί μετακινήσεων ζώων, ζωοτροφών και προϊόντων.
- Αποκλεισμός από αποζημιώσεις για όσες μονάδες δεν τηρούν τα μέτρα.
- Ταχεία και δίκαιη καταβολή αποζημιώσεων για να αποτραπούν παράτυπες κινήσεις.
«Όσο πιο γρήγορα επιβληθούν τα μέτρα, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες επιτυχούς διαχείρισης της κρίσης», τόνισε ο κ. Αποστολόπουλος.
Οικονομικός κίνδυνος άνευ προηγουμένου
Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί: οι εξαγωγές φέτας αυξήθηκαν από 422 εκατ. ευρώ το 2020 σε 785,8 εκατ. ευρώ το 2024, με ισχυρή παρουσία σε Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ, Καναδά και νέες δυναμικές αγορές σε Μέση Ανατολή, Ασία και Λατινική Αμερική.
Η τυχόν απώλεια πρόσβασης σε αυτές τις αγορές θα σημάνει πραγματικό σοκ για την ελληνική οικονομία και τους κτηνοτρόφους, σε μια στιγμή που ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται ήδη σε ασφυκτική πίεση.
Η σιωπή της κυβέρνησης προβληματίζει
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής σαφές σχέδιο αντιμετώπισης, ούτε έχει ανοίξει δημόσιο διάλογο με τους παραγωγικούς φορείς. Το ενδεχόμενο εμβολιασμού φαίνεται να εξετάζεται χωρίς να έχουν ζυγιστεί οι εξαγωγικές και οικονομικές συνέπειες — μια πρακτική που, εάν επιβεβαιωθεί, θα συνιστά βαρύτατη θεσμική και οικονομική αμέλεια.
Η φέτα στο επίκεντρο μιας εθνικής κρίσης
Η φέτα δεν είναι απλώς ένα προϊόν· είναι ένας από τους ισχυρότερους πρεσβευτές της ελληνικής ταυτότητας διεθνώς, με τεράστια οικονομική και πολιτισμική αξία. Η διαχείριση της κρίσης απαιτεί σοβαρότητα, στρατηγική και διαφάνεια — όχι βιαστικές αποφάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια δεκαετιών εξαγωγικών προσπαθειών.
