Παρά τη γενικευμένη εντύπωση ότι χρειάζονται τουλάχιστον 40 χρόνια δουλειάς για μια αξιοπρεπή σύνταξη, αρκετοί «παλαιοί» ασφαλισμένοι (πριν το 1993) μπορούν να αποχωρήσουν πριν τα 62 και με λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης. Το αντάλλαγμα είναι χαμηλότερες αποδοχές, αλλά η δυνατότητα αποχώρησης δίνει ανάσα σε όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με την ανεργία ή την επαγγελματική εξάντληση.
Πλασματικά έτη και… αναδρομικές θεμελιώσεις
Η αναγνώριση πλασματικών ετών (τέκνα, στρατός, ανεργία, σπουδές, άδειες) μπορεί να καλύψει ελλείψεις και να μεταφέρει θεμελίωση ενσήμων στο ευνοϊκό τρίπτυχο 2010–2012, κατοχυρώνοντας καλύτερες ηλικίες εξόδου.
Η δυνατότητα αυτή έχει οδηγήσει σε κύμα πρόωρων συνταξιοδοτήσεων και σε αύξηση της χρήσης πλασματικών. Ιδιαίτερα μετά την κατάργηση του πέναλτι 30% για όσους εργάζονται μετά τη σύνταξη, πολλοί επιλέγουν την αποχώρηση για να συνεχίσουν – νόμιμα – την εργασία τους με παράλληλο εισόδημα.
Οι 14 «έξοδοι» πριν τα 62
- Μητέρες με ανήλικο και 5.500 ένσημα το 2010, που έκλεισαν τα 50 το 2019: σύνταξη στα 61 έτη και 10 μήνες.
- Μητέρες με 5.500 ένσημα και ανήλικο το 2011, που ήταν 52 ετών το 2018.
- Με πλασματικά 5 έτη και 5.500 ένσημα το 2012, σύνταξη από 56,5 ως 61 ετών.
- Γυναίκες στα ΒΑΕ με 4.500 ένσημα (3.600 ΒΑΕ) βγαίνουν από το 55ο έως το 57ο έτος, ανάλογα το έτος θεμελίωσης.
- Μητέρες στο Δημόσιο με ανήλικο και 25ετία το 2010 θεμελιώνουν σύνταξη στο 60ο και 2 μήνες (αν το 50ό έκλεισε ως το 2018).
- Γονείς ανηλίκων (Δημόσιο – ΔΕΚΟ – Τράπεζες) με 25ετία το 2011 και 52 έτη το 2019, βγαίνουν στο 61ο.
- Το ίδιο και για το 2012, εφόσον κλείστηκε το 55ο έτος το 2018.
- Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι με 20ετία το 2011 και 52 έτη το 2019: σύνταξη στο 61ο.
- Με τα ίδια κριτήρια για το 2012, αν έκλεισαν τα 55 έτη το 2018.
- 25ετία το 2010–11 με 35ετία το 2018 οδηγεί σε σύνταξη στο 60ό.
- Αντίστοιχα, για θεμελίωση το 2012, σύνταξη στο 60,5 έτος.
- Γυναίκες στο Δημόσιο με 25ετία το 2010: μειωμένη σύνταξη από το 55ο έτος.
- Άνδρες και γυναίκες με 25ετία το 2011: μειωμένη στο 56ο.
- Με 25ετία το 2012, μειωμένη σύνταξη στο 58ο έτος (αν συμπληρώθηκαν το 2022).
Οδηγός με… πολιτικό κόστος
Το ισχύον καθεστώς, παρά τη διακριτική του διατήρηση από την κυβέρνηση, αποτελεί ανάχωμα για την κοινωνική φθορά πολλών ασφαλισμένων. Παρ’ όλα αυτά, η απουσία ενημέρωσης και η γραφειοκρατική πολυπλοκότητα λειτουργούν αποτρεπτικά. Ένα δίκαιο συνταξιοδοτικό σύστημα οφείλει να είναι κατανοητό και προσβάσιμο σε όλους, όχι μόνο σε όσους έχουν την υπομονή να το αποκρυπτογραφήσουν.
