Τις τελευταίες εβδομάδες η διεθνής προσοχή στράφηκε στην Αλβανία εξαιτίας της εμπλοκής μεγάλων επενδυτικών σχημάτων που συνδέονται με το περιβάλλον της οικογένειας Τραμπ.
Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την ανάπτυξη, τον τουρισμό και τις ξένες επενδύσεις. Όμως πίσω από τα εντυπωσιακά σχέδια και τα μεγάλα οικονομικά μεγέθη κρύβεται μια πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι ντόπιοι κάτοικοι της περιοχής, η πλειοψηφία των οποίον είναι μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας: η διαρκής ανασφάλεια για τις περιουσίες τους και τα δικαιώματά τους.
Εδώ και χρόνια η Ελληνική Εθνική Μειονότητα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οργανωμένο σύστημα αμφισβήτησης των περιουσιακών της δικαιωμάτων. Εκτάσεις που δημεύθηκαν από το κομμουνιστικό καθεστώς δεν έχουν ακόμη επιστραφεί στους νόμιμους ιδιοκτήτες τους, ενώ σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζονται επενδυτικά σχέδια τα οποία επιχειρούν να αξιοποιήσουν γη με αμφισβητούμενο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Αντί να επιλυθούν οι εκκρεμότητες δεκαετιών, οι κάτοικοι βλέπουν να αυξάνονται οι πιέσεις εις βάρος τους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του χωριού Σβερνετς στην περιοχή της Αυλώνας, όπου μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας καταγγέλλουν παρεμβάσεις σε εκτάσεις που ουδέποτε αποδόθηκαν στους πραγματικούς ιδιοκτήτες μετά την πτώση του κομμουνισμού.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι αναφορές για περιστατικά εκφοβισμού και βίας κατά τη διάρκεια ειρηνικών διαμαρτυριών κατοίκων, οι οποίοι ζητούσαν απλώς δικαιοσύνη και σεβασμό στα δικαιώματά τους. Δυστυχώς, κάθε φορά που αναδεικνύονται τέτοια ζητήματα, η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται. Σήμερα ο «γαμπρός του Τραμπ», χθες κάποιος άλλος επενδυτής. Δημιουργείται ένας επικοινωνιακός θόρυβος που απομακρύνει το ενδιαφέρον από την ουσία: το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ποιος επενδύει, αλλά αν το κράτος δικαίου λειτουργεί και αν οι πολίτες προστατεύονται ισότιμα.
Οι επενδύσεις είναι καλοδεχούμενες όταν βασίζονται στη νομιμότητα, στη διαφάνεια και στον σεβασμό των δικαιωμάτων των τοπικών κοινωνιών. Δεν μπορεί όμως η ανάπτυξη να οικοδομείται πάνω σε περιουσίες που παραμένουν υπό αμφισβήτηση ή πάνω στον φόβο των κατοίκων. Η Αλβανία είναι υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό σημαίνει ότι οφείλει να αποδεικνύει καθημερινά τον σεβασμό της στο κράτος δικαίου, στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην προστασία των αναγνωρισμένων εθνικών μειονοτήτων.
Η πρόοδος στην ευρωπαϊκή της πορεία δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με οικονομικούς δείκτες ή επενδυτικά έργα. Πρέπει να συνδέεται με συγκεκριμένα αποτελέσματα στην προστασία των περιουσιακών δικαιωμάτων, στην ελευθερία της έκφρασης και στη διασφάλιση ότι κανένας πολίτης δεν θα εκφοβίζεται επειδή υπερασπίζεται τη γη και την περιουσία του. Τα μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν αυτό που αποτελεί θεμελιώδη ευρωπαϊκή αρχή: ίση μεταχείριση, σεβασμό στη νομιμότητα και προστασία των δικαιωμάτων τους. Και αυτό είναι ένα ζήτημα που αφορά όχι μόνο τους Έλληνες που διαβιούν εκεί, αλλά την ίδια την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής προοπτικής της Αλβανίας.
