Ο φάκελος του ΟΠΕΚΕΠΕ, το άρωμα συγκάλυψης στα Τέμπη και μια κυβέρνηση που βρίσκεται αντιμέτωπη συνεχώς με πολιτικά προβλήματα έχουν δημιουργήσει ένα σκηνικό κρίσης που προσφέρεται για ρωγμές στο γαλάζιο αφήγημα.
Γράφει ο Ανδρέας Μπελεγρής
Άλλωστε τα τελευταία χρόνια το μάθαμε καλά: κάθε κρίση γεννά ευκαιρίες. Και το ΠΑΣΟΚ δείχνει, ίσως για πρώτη φορά μέσα σε αυτά τα χρόνια, να έχει βρει το κλειδί της συγκυρίας.
Με φόντο την υπόθεση των Τεμπών και το σκάνδαλο των ύποπτων πληρωμών στον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι δημόσιες τοποθετήσεις του Νίκου Ανδρουλάκη δείχνουν ότι κάτι αλλάζει. Ο λόγος του δεν στρογγυλεύει, αλλά ονοματίζει πρόσωπα και ευθύνες, ζητά έρευνα και θέλει να κερδίσει τις εντυπώσεις. Όχι επειδή είναι «το ΠΑΣΟΚ που αγαπήσαμε», αλλά γιατί φαίνεται να βρίσκει και πάλι τον θεσμικό του ρόλο.
Η κρίση των Τεμπών – και η, για δεύτερη φορά, αίσθηση απαλλαγής του πρώην υπουργού Καραμανλή – έχει δημιουργήσει μια ιδιότυπη ρωγμή στην πολιτική κυριαρχία του Κυριάκου Μητσοτάκη. Δεν είναι πια απλώς «θέμα αντιπολίτευσης»· πρόκειται για υπαρξιακή δοκιμασία για τη δημοκρατική αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος. Και εκεί, με προτάσεις που πατούν πάνω σε εισαγγελικά πορίσματα και όχι σε τηλεοπτικές κραυγές στα πάνελ, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να εμφανιστεί ως ο μοναδικός παίκτης με πολιτική πρόταση.
Επιστροφή με «σιωπηλή αυτοπεποίθηση»
Δεν λείπουν, φυσικά, οι επιφυλάξεις. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει ακόμα αποτινάξει πλήρως το παρελθόν του. Στη συλλογική μνήμη του εκλογικού σώματος κουβαλά ακόμη το στίγμα της απομάκρυνσης από την κοινωνία λόγω της ανάγκης διαχείρισης της οικονομικής κρίσης κατά τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 2010. Από κάποιους πολιτικούς αντιπάλους του μάλιστα γίνονται προσπάθειες να επιστρέψει η συζήτηση πίσω στο μακρινό παρελθόν, θυμίζοντας ότι το ΠΑΣΟΚ διαχειριζόταν την εξουσία με εργαλεία που δεν απείχαν πολύ από εκείνα που σήμερα καταγγέλλει. Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη. Όμως, στην πολιτική – όπως και στη ζωή – μετράει ποιος μιλάει τώρα και πώς.
Το κόμμα του Ανδρουλάκη δείχνει να έχει βάλει πλώρη για κάτι περισσότερο από ένα χαμηλό διψήφιο ποσοστό. Όχι με τις συνήθεις εξαγγελίες, αλλά με κινήσεις που μοιάζουν σχεδιασμένες να ανακτήσουν το βασικότερο πολιτικό κεφάλαιο: την εμπιστοσύνη. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επέλεξε να σηκώσει θεσμική σημαία την ώρα που στην κυβέρνηση μετρούν τις φάσεις στο επικοινωνιακό γήπεδο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δρόμος είναι εύκολος. Το κόμμα έχει ακόμη να ξεκαθαρίσει τη στρατηγική του σε πολλά μέτωπα: από τη στάση του έναντι του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι την πολιτική του ταυτότητα απέναντι στη Δεξιά – φιλοευρωπαϊκή Κεντροαριστερά ή ρεαλιστικός σοσιαλδημοκρατικός αντίλογος; Όμως, αυτό που δείχνει να κερδίζει τώρα είναι το αυτονόητο: σοβαρότητα και θεσμική επιμονή.
Κι αν τα τελευταία χρόνια πολλοί το είπαν «κόμμα φάντασμα», τώρα δείχνει να λειτουργεί περισσότερο σαν «κόμμα βηματοδότης»: δεν είναι παντού, αλλά σε πολλές περιπτώσεις πλέον όταν εμφανίζεται ορίζει τον ρυθμό. Η πρόταση για προανακριτική βασισμένη στη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ ήταν ακριβώς τέτοια στιγμή.
Προπαγάνδα και Δικαιοσύνη
Το πολιτικό πλεονέκτημα για το ΠΑΣΟΚ δεν βρίσκεται στο να «κερδίσει πόντους». Βρίσκεται στην απροθυμία – ή αδυναμία – της κυβέρνησης να απαντήσει πειστικά για το τι ακριβώς συνέβη στα Τέμπη, πώς διαχειρίστηκε το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ, και πώς γίνεται να μιλάμε για αθωώσεις όταν η ίδια η δικαιοσύνη υποδεικνύει σαφώς ευθύνες.
Ο Ανδρουλάκης το είπε στη συνέντευξή του στο Mega: «Άκουσα τον Πρωθυπουργό να λέει: “δυστυχώς αποτύχαμε”. Δεν υπάρχει “δυστυχώς αποτύχαμε”. Υπάρχει “δυστυχώς μας έπιασαν”». Και αν το ΠΑΣΟΚ έχει ακόμη δρόμο να διανύσει για να εμπνεύσει ευρύτερα κοινωνικά ακροατήρια, η παρουσία του ως θεσμική δύναμη που δεν φοβάται να μιλήσει για «κύκλωμα με τη σφραγίδα του Μαξίμου και της Νέας Δημοκρατίας», του δίνει κάτι εξαιρετικά σπάνιο για την πρόσφατη ιστορία του: αξιοπιστία υπό συνθήκες πίεσης.
Δεν είναι εύκολο να πείσεις την κοινωνία με λόγια· αλλά είναι δυνατό να την πείσεις με συνέπεια. Και αν η υπόθεση των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ εξελιχθεί σε ορόσημο πολιτικής απονομιμοποίησης της κυβέρνησης, τότε ίσως για πρώτη φορά εδώ και δεκαπέντε χρόνια το ΠΑΣΟΚ να μην μοιάζει με μια φωνή από το παρελθόν, αλλά με μια πρόβλεψη για το μέλλον.
Αρκεί να μην ξανακλείσει μόνο του την πόρτα που τώρα ανοίγει.
