Η Θεσσαλονίκη μπαίνει ξανά σε ρυθμούς ΔΕΘ — δηλαδή στην ετήσια γιορτή της πολιτικής επικοινωνίας χωρίς κόστος.
Γράφει ο Δημήτρης Δραγώγιας
Από 6 έως 14 Σεπτεμβρίου, υπουργοί, σύμβουλοι, εξαγγελίες και μακέτες θα καταλάβουν το προσκήνιο, συνοδευόμενα από PowerPoint με animations, charts και bullet points που θυμίζουν περισσότερο παρουσίαση πολυεθνικής, παρά σοβαρό κυβερνητικό έργο.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται, για ακόμα μια χρονιά, να παρουσιάσει το “όραμα” για την Ελλάδα της επόμενης τετραετίας — αν και είμαστε στη μέση της τρέχουσας. Κοινωνική συνοχή, επενδυτική έλξη, τεχνολογική καινοτομία, ψηφιακή δημόσια διοίκηση: όλα τα buzzwords θα παρελάσουν από το βήμα, σαν fashion show υψηλής πολιτικής ραπτικής. Το πρόβλημα; Τα ρούχα αλλάζουν, αλλά το σώμα της κοινωνίας παραμένει μελανιασμένο.
Η φετινή ΔΕΘ, λένε, θα είναι «αισιόδοξη». Θα έχει φοροελαφρύνσεις, μέτρα για τη νεολαία, παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος και τον πρωτογενή τομέα. Ίσως και κάτι για τη Θεσσαλονίκη — να μην αισθανόμαστε τελείως φόντο στο σποτ.
Το PowerPoint, ωστόσο, δεν είναι πολιτική. Είναι εργαλείο. Και όταν χρησιμοποιείται για να επενδύσει με λάμψη μια απούσα ουσία, τότε γίνεται εργαλείο αποπροσανατολισμού. Η κοινή εμπειρία — αυτή που λέγεται “πραγματική ζωή” — δεν συγχωρεί εύκολα τα επικοινωνιακά τρικ. Οι πολίτες δεν ζητούν «αφήγημα», ζητούν δικαιοσύνη, συνέπεια και καθαρές κουβέντες.
Τα αφηγήματα της ΔΕΘ θυμίζουν παραμύθια που έχουν ακουστεί πολλές φορές:
Η χώρα που ήθελε να γίνει Start-Up: Με τόσες εξαγγελίες για ψηφιακή πρόοδο, η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι Εσθονία. Αν δεν υπήρχε ο ΕΦΚΑ, η Εφορία και ο ΟΑΣΘ για να τη διαψεύδουν καθημερινά.
Ο άνεργος και το μαγεμένο voucher: Εκατοντάδες νέοι με μεταπτυχιακά πνίγονται στη θάλασσα των «προγραμμάτων κατάρτισης», ενώ η αγορά ζητά αποδοτικότητα χωρίς σύμβαση, ανθρώπους χωρίς φωνή και εργαζόμενους χωρίς μισθό.
Το Μετρό που επιτέλους κουνήθηκε: Ναι, το μετρό ξεκίνησε. Ναι, καλώς. Όμως όταν μια κυβέρνηση παρουσιάζει την ολοκλήρωση ενός έργου 20 ετών ως προσωπική της επιτυχία, κάτι πάει λάθος — όχι με το μετρό, αλλά με τη σχέση της με την αλήθεια.
Από το «θα» στο «να σας θυμίσω ότι»: Η κυβέρνηση έχει καταφέρει να χτίσει ένα σύστημα πολιτικής διαχείρισης προσδοκιών. Υπόσχεται σε δόσεις, θυμίζει παλιά επιτεύγματα, παρουσιάζει στοιχεία που ελάχιστοι μπορούν να διασταυρώσουν, και ενοχοποιεί όποιον διαφωνεί ως «τοξικό» ή «μηδενιστή».
Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ακόμα κοινό γι’ αυτή την παράσταση. Για πόσο καιρό ακόμα θα επικοινωνείται το αυτονόητο ως θαύμα; Για πόσο καιρό οι αριθμοί θα υποκαθιστούν την εμπειρία του πολίτη;
Η σιωπή της κεντροαριστεράς
Απέναντι σε αυτό το στρατηγικά χτισμένο success story, η κεντροαριστερά μοιάζει είτε σιωπηλή είτε εσωστρεφής. Χωρίς καθαρό πολιτικό μήνυμα, χωρίς τόλμη στη γλώσσα, χωρίς σχέδιο που να μιλάει στην κοινωνία με ειλικρίνεια. Και όταν μιλάει, συχνά το κάνει για να απαντήσει στο αφήγημα της κυβέρνησης, όχι για να το αποδομήσει.
Κι αυτό το κενό δεν καλύπτεται από άρθρα, panels και πολιτικά podcasts. Καλύπτεται μόνο με λόγο που να μπορεί να εμπνεύσει, όχι απλώς να διαφωνήσει.
Η ΔΕΘ 2025 είναι προ των πυλών. Το σκηνικό θα είναι προσεγμένο, το αφήγημα δελεαστικό και οι εξαγγελίες «στοχευμένες». Όμως το πρόβλημα δεν είναι πια το τι υπόσχεται η κυβέρνηση. Είναι το πώς διαχειρίζεται τη σιωπή της κοινωνίας. Και πώς στηρίζει το δικό της success story πάνω στα ασυνόδευτα “όχι” και τις βουβές αγωνίες μιας καθημερινότητας που δεν εξαγγέλλεται ποτέ.
Γιατί όταν η πολιτική μετατρέπεται αποκλειστικά σε αφήγηση, τότε δεν κυβερνάει η Δημοκρατία. Κυβερνάει το PowerPoint.
