Μια συμφωνία-ορόσημο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας για την πώληση της πλατφόρμας TikTok αποκαλύπτει μια βαθύτερη, τεχνο-θεολογική σύγκρουση, όπου διακυβεύεται το μέλλον των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και η ίδια η δομή του σύγχρονου πολιτισμού.
Η Κίνα διατήρησε ένα μερίδιο ιδιοκτησίας 20% στην πλατφόρμα, αλλά το κρισιμότερο στοιχείο είναι ο έλεγχος του αλγορίθμου. Ενώ οι νέοι Αμερικανοί μέτοχοι θα ελέγχουν τη χρήση του αλγορίθμου, η ιδιοκτησία του παραμένει στην Κίνα.
Αναλυτές χαρακτηρίζουν τον συμβιβασμό περισσότερο ιδεολογικό παρά εμπορικό, τονίζοντας ότι εστιάζει στην «ιερότητα» και την «άυλη φύση» του αλγορίθμου. Το Πεκίνο φαίνεται να μη δεσμεύεται πλέον από τους παλιούς κανονισμούς περί Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΔΠΙ), αντιμετωπίζοντας τον αλγόριθμο ως ένα «Ιερό Κώδικα» που πρέπει να προστατευθεί από την κρατική εξουσία. Το TikTok αποτελεί την πρώτη «τεχνο-θεολογική» διαμάχη που επιλύεται με αυτόν τον συμβιβασμό.
Η σημερινή κατάσταση θυμίζει έντονα την αντιπαράθεση ΗΠΑ-Κίνας του 2009 για την Google, όταν το Πεκίνο είχε ζητήσει πρόσβαση στους πηγαίους κώδικες της εταιρείας, οδηγώντας τελικά στην αποχώρηση της Google, του Facebook και του Twitter, καθώς αρνήθηκαν τη «Σινικοποίηση» των τεχνολογικών τους πηγών.
Παρότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να είχαν απαγορεύσει εξ ολοκλήρου την κινεζική πλατφόρμα λόγω ανησυχιών για την εθνική ασφάλεια, η εξάρτηση από το TikTok έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη συμφωνία. Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με πάνω από 170 εκατομμύρια ακόλουθους, ενίσχυσε τη θέση του TikTok ως ουσιαστικό εργαλείο στην αμερικανική εκλογική διαδικασία.
Αυτή η παραχώρηση στην Κίνα έρχεται σε αντίθεση με την άρνηση του Πεκίνου να προσφέρει παρόμοιους όρους για την είσοδο αμερικανικών πλατφορμών στην κινεζική αγορά. «Οι ΗΠΑ, ήδη ‘εθισμένες’ στο TikTok, φαίνονται ανίκανες να απεξαρτηθούν από την εφαρμογή και έτσι αποδέχτηκαν τη συμφωνία», αναφέρεται.
Ο συμβιβασμός του TikTok παρομοιάζεται με τη συμφωνία της Αγίας Έδρας με την Κίνα για τον διορισμό επισκόπων. Ο Πάπας διατηρεί τον έλεγχο του «μητρικού κώδικα» (της βασικής τεχνολογίας/διδασκαλίας), ενώ η Κίνα διαχειρίζεται τη χρήση του εντός της επικράτειάς της.
Η περιορισμένη πρόσβαση κρίνεται προτιμότερη από την πλήρη απαγόρευση, καθώς μια ολοκληρωτική απομόνωση θα δημιουργούσε ένα ιδεολογικό κενό στην Κίνα, το οποίο θα μπορούσε να καλυφθεί από πιο ανεξέλεγκτες πίστεις.
Η διαμάχη αναδεικνύει την αδυναμία των παραδοσιακών ΔΠΙ, τα οποία γεννήθηκαν μετά τη Μεταρρύθμιση και τη Γαλλική Επανάσταση, όταν η πίστη στην επιστήμη και την τεχνολογία αντικατέστησε τη θρησκευτική εξουσία.
Οι σημερινοί αλγόριθμοι, οι «πρακτικοί Θεοί» της ανάπτυξης, έχουν πλέον διπλή χρήση – πολιτική και στρατιωτική – καθιστώντας τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας ανεπαρκή. Τα κράτη και οι εταιρείες επιστρέφουν στη λογική της διατήρησης μυστικών, όπως οι μεσαιωνικές συντεχνίες.
Η Κίνα προωθεί ένα νεο-αυτοκρατορικό μοντέλο κρατικού ελέγχου των τεχνολογιών, βασισμένο στη δυσπιστία προς τις ΗΠΑ, απειλώντας ευθέως το δυτικό πολιτισμικό μοντέλο που θεμελιώνεται στην ελεύθερη συσσώρευση και επένδυση σε εφευρέσεις.
«Εάν το πολιτισμικό μοντέλο των ΗΠΑ καταρρεύσει, το αυτοκρατορικό μοντέλο της Κίνας θα παραμείνει η μοναδική και αναμφισβήτητη εναλλακτική λύση», καταλήγουν οι αναλυτές.
Με πληροφορίες από Asia Times
Διαβάστε επίσης:
Κίνδυνος στις ολλανδικές εκλογές από τα AI Chatbots
Στο Ισραήλ ο Βανς – Κρέμεται από μια κλωστή η εκεχειρία
Reuters: Ο Ερντογάν μετατρέπει τη συμφωνία Τραμπ σε γεωπολιτικό πλεονέκτημα
