Στην επιρροή της Chevron στην Ουάσιγκτον στρέφει το βλέμμα η ελληνική κυβέρνηση, εν μέσω των εντάσεων με τη Λιβύη και, εμμέσως, με την Τουρκία για το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών νότια της Κρήτης.
Μετά τις άνευ αποτελέσματος επαφές του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Τρίπολης, για οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών εκτός του πλαισίου του τουρκολιβυκού μνημονίου, ακολούθησε τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με την αντιπρόεδρο παγκόσμιας εξερεύνησης της Chevron, Λιζ Σβάρτσε.
Δεσμεύσεις με χρονοδιαγράμματα
Κατά τη συνομιλία, που έγινε το απόγευμα της Τρίτης 15 Ιουλίου, τέθηκε το ενεργό ενδιαφέρον της αμερικανικής εταιρείας για έρευνες στην Ελλάδα, σε συνέχεια των επαφών της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ με τη διοίκηση της Chevron στο Χιούστον.
Το ΥΠΕΝ στοχεύει στην ολοκλήρωση της διαδικασίας παραχωρήσεων μέχρι το τέλος του 2025, με έναρξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων στις αρχές του 2026. Το εν λόγω χρονοδιάγραμμα αποτελεί συμφωνημένη δέσμευση των δύο πλευρών.
Καθυστέρηση αποδοχής και τουρκολιβυκή κινητικότητα
Η Chevron είχε υποβάλει αίτημα για τις περιοχές Νότια Κρήτη 1, Νότια Κρήτη 2 και την περιοχή νότια της Πελοποννήσου ήδη από τον Αύγουστο του 2024. Η απάντηση του ΥΠΕΝ ήρθε έξι μήνες μετά, στις 20 Ιανουαρίου 2025, και αφορούσε αρχικά μόνο την Πελοπόννησο. Η αναφορά στην Κρήτη έγινε δύο μήνες αργότερα, μετά την ανακοίνωση του λιβυκού διαγωνισμού παραχώρησης 22 οικοπέδων, στις 3 Μαρτίου.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, ο λιβυκός χάρτης των παραχωρήσεων σεβάστηκε τη μέση γραμμή που έχει θεσπίσει η Ελλάδα βάσει του Ν. 4001/2011, γεγονός που ήρε επιφυλάξεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης και επανενεργοποίησε τις διαδικασίες για την αποδοχή του πλήρους ενδιαφέροντος της Chevron.
Αναγνωρίζεται η ελληνική νομική θέση;
Το ελληνικό ΥΠΕΝ εκλαμβάνει το ενδιαφέρον της Chevron ως έμμεση επιβεβαίωση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, καθώς η εταιρεία δεν φάνηκε να αποθαρρύνεται από τις διαμαρτυρίες της Τρίπολης ή της κυβέρνησης Χαφτάρ στη Βεγγάζη. Οι επίσημες αντιδράσεις των δύο λιβυκών κυβερνήσεων είχαν ως αφορμή τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Ε.Ε. του διαγωνισμού για τα ελληνικά οικόπεδα, στις 12 Ιουνίου.
Ανοικτό το τοπίο μέχρι τον Σεπτέμβριο
Η τελική εκδήλωση ενδιαφέροντος από πλευράς Chevron για τις περιοχές στην Κρήτη και την Πελοπόννησο αναμένεται στις 10 Σεπτεμβρίου. Αν και οι ελληνικές αρχές εμφανίζονται καθησυχαστικές, οι επιφυλάξεις παραμένουν, κυρίως λόγω των ευρύτερων γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Πάντως, η Chevron έχει εκδηλώσει παράλληλο ενδιαφέρον και για λιβυκά οικόπεδα, κάτι που ερμηνεύεται στην Αθήνα ως δείγμα στρατηγικής παρουσίας στην περιοχή και όχι απαραίτητα μονοσήμαντης επιλογής. Η εταιρεία δραστηριοποιείται ήδη σε Ισραήλ, Κύπρο και Αίγυπτο, εντάσσοντας και την Ελλάδα στο γεωενεργειακό τόξο της Ανατολικής Μεσογείου.
