Ο Τζούλιαν Ασάνζ, ο άνθρωπος πίσω από το WikiLeaks, υπήρξε από τις πιο αμφιλεγόμενες φυσιογνωμίες του 21ου αιώνα – ήρωας για τους υποστηρικτές του, προδότης για τους επικριτές του. Η πορεία του από τα πρώτα εφηβικά βήματα στον κόσμο των υπολογιστών ως τη φυλακή του Λονδίνου και τελικά την ελευθερία, είναι μια συναρπαστική ιστορία σύγκρουσης ανάμεσα στην αλήθεια, την εξουσία και την ηθική της δημοσιογραφίας.
Η αρχή της επανάστασης: To WikiLeaks
Το WikiLeaks ιδρύθηκε το 2006 και σύντομα έγινε συνώνυμο της αποκαλυπτικής δημοσιογραφίας. Οι πρώτες δημοσιεύσεις, αν και αμφιλεγόμενες, έδειξαν την πρόθεση του Ασάνζ να σπάσει τη σιωπή γύρω από τις «βρώμικες δουλειές» κυβερνήσεων και μυστικών υπηρεσιών. Η κορύφωση ήρθε το 2010, όταν ο ιστότοπος έδωσε στη δημοσιότητα εκατοντάδες χιλιάδες απόρρητα έγγραφα των ΗΠΑ για τους πολέμους σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Η Ουάσιγκτον αντέδρασε οργισμένα, οι διεθνείς σχέσεις ταρακουνήθηκαν, και ο Ασάνζ βρέθηκε στο στόχαστρο του μεγαλύτερου διωγμού που έχει ασκηθεί ποτέ σε δημοσιογραφική πλατφόρμα.
Η δίωξη και το άσυλο: μια δεκαετία εγκλεισμού
Αντιμέτωπος με καταγγελίες για σεξουαλική επίθεση στη Σουηδία, ο Ασάνζ φοβήθηκε ότι πίσω από την υπόθεση κρυβόταν σχέδιο έκδοσής του στις ΗΠΑ. Το 2012 κατέφυγε στην πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο, όπου έμεινε για επτά χρόνια, σε καθεστώς εγκλεισμού. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, δεν σταμάτησε να παρεμβαίνει – με αποκορύφωμα τη δημοσιοποίηση εσωτερικών email της Χίλαρι Κλίντον πριν τις αμερικανικές εκλογές του 2016, ενέργεια που πολλοί θεώρησαν πως έγειρε την πλάστιγγα υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ.
Η σύλληψη, η φυλακή και το τέλος της οδύσσειας
Το 2019, ο Ισημερινός τού αφαίρεσε το άσυλο. Η βρετανική αστυνομία εισέβαλε στην πρεσβεία και τον συνέλαβε. Από τότε κρατείτο στη φυλακή Μπέλμαρς, ενώ οι ΗΠΑ ζητούσαν την έκδοσή του με βαριές κατηγορίες για κατασκοπεία και κυβερνοεπιθέσεις. Ο ίδιος υποστήριζε ότι διώκεται όχι για τα εγκλήματα που διέπραξε, αλλά για τις αλήθειες που αποκάλυψε.
Στις 24 Ιουνίου 2024, με μια ιστορική συμφωνία, ο Τζούλιαν Ασάνζ δήλωσε ένοχος σε ένα ελαφρύτερο αδίκημα και αφέθηκε ελεύθερος. Η συμφωνία του επέτρεψε να αποφύγει την έκδοση και τα χειρότερα, επιστρέφοντας στην πατρίδα του, την Αυστραλία.
Ασάνζ: σύμβολο ή προειδοποίηση;
Ο Τζούλιαν Ασάνζ σημάδεψε ανεξίτηλα την ιστορία της σύγχρονης δημοσιογραφίας, δημιουργώντας ένα νέο πρότυπο για τη δύναμη – και τον κίνδυνο – της ελεύθερης πληροφόρησης στην ψηφιακή εποχή. Οι υποστηρικτές του μιλούν για μάρτυρα της αλήθειας. Οι επικριτές του για εργαλείο γεωπολιτικών παιγνίων.
Όπως και να ‘χει, ο Ασάνζ είναι το πρόσωπο που άλλαξε για πάντα τον τρόπο που η εξουσία φοβάται τη διαρροή. Και αυτή από μόνη της, είναι μια πολιτική νίκη.
