Με το που εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα – πονόλαιμος, καταρροή, φτέρνισμα – πολλοί θυμούνται ξαφνικά τη βιταμίνη C. Άλλοι φροντίζουν να τη λαμβάνουν σχεδόν «προληπτικά», ελπίζοντας ότι έτσι θα γλιτώσουν το κρυολόγημα. Όμως, πόσο βάσιμη είναι η ιδέα ότι η βιταμίνη C αποτελεί πραγματικά «ασπίδα» απέναντι στις ιώσεις;
Ο Ντάνιελ Ντέιβις, επικεφαλής του Τμήματος Βιοεπιστημών και καθηγητής Ανοσολογίας στο Imperial College London, εξηγεί ότι η βιταμίνη C είναι πράγματι ζωτικής σημασίας για τον οργανισμό μας, αλλά όχι με τον τρόπο που συχνά πιστεύουμε. Όπως σημειώνει, η βιταμίνη C λειτουργεί ως ισχυρό αντιοξειδωτικό, προστατεύει τα κύτταρα από βλάβες που προκαλούν οι τοξίνες και η ρύπανση, συμβάλλει στην καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου και είναι απαραίτητη για τη σύνθεση του κολλαγόνου.
Παρά τα σημαντικά αυτά οφέλη, ο καθηγητής ξεκαθαρίζει ότι η ιδέα πως μεγάλες δόσεις βιταμίνης C, ή οι υπερβολικοί χυμοί πορτοκαλιού, μπορούν να αποτρέψουν το κρυολόγημα ή να το «κόψουν» πιο γρήγορα, δεν επιβεβαιώνεται από τα επιστημονικά δεδομένα.
Η φήμη της βιταμίνης C ως «μαγικού» όπλου κατά του κοινού κρυολογήματος έχει τις ρίζες της στη δεκαετία του ’70 και συνδέεται με τον Λάινους Πόλινγκ. Ο διπλά βραβευμένος με Νόμπελ χημικός, μια από τις πιο επιδραστικές επιστημονικές μορφές του 20ού αιώνα, συνέβαλε καθοριστικά στην κατανόηση του ρόλου των βιταμινών. Όμως, σύμφωνα με τον Ντέιβις, υπερτίμησε τις δυνατότητες της βιταμίνης C. Το βιβλίο του Πόλινγκ «Vitamin C and the Common Cold» (1970) έγινε εκδοτικό φαινόμενο και άνοιξε τον δρόμο σε μια τεράστια αγορά συμπληρωμάτων, με ολόκληρες βιομηχανίες να στήνονται γύρω από τη ζήτηση που δημιούργησε.
Όταν όμως στρέψουμε το βλέμμα στις μελέτες, η εικόνα είναι πολύ πιο «ταπεινή»:
– Όσοι λαμβάνουν συμπληρώματα βιταμίνης C δεν κρυολογούν λιγότερο συχνά από όσους δεν παίρνουν καθόλου.
– Ως προς τη διάρκεια του κρυολογήματος, η τακτική λήψη βιταμίνης C φαίνεται να μειώνει ελαφρά τον χρόνο των συμπτωμάτων, περίπου κατά 8% στους ενήλικες, επίδραση που ο ίδιος ο Ντέιβις χαρακτηρίζει μέτρια.
Ο καθηγητής επισημαίνει επίσης ότι τα δεδομένα δεν είναι πάντα εύκολο να ερμηνευτούν καθαρά, καθώς τα άτομα που παίρνουν συστηματικά υψηλές δόσεις βιταμίνης C συνήθως φροντίζουν γενικότερα περισσότερο την υγεία τους, κάτι που από μόνο του μπορεί να επηρεάζει τα αποτελέσματα.
Αν λοιπόν κάποιος θέλει να ενισχύσει πραγματικά την άμυνα του οργανισμού του απέναντι στις λοιμώξεις, ο Ντέιβις προτείνει να στρέψει την προσοχή του στη βιταμίνη D, για την οποία όπως υπογραμμίζει υπάρχουν πολύ πιο ισχυρές ενδείξεις ότι παίζει κρίσιμο ρόλο στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
