Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρόσεν Ζελιάζκοφ, υπέβαλε σήμερα Πέμπτη (11/12) την παραίτηση της κυβέρνησής του, έπειτα από εβδομάδες μαζικών και ολοένα κλιμακούμενων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων σε όλη τη χώρα. Η ανακοίνωση έγινε μέσω τηλεοπτικού μηνύματος, μόλις λίγα λεπτά πριν το κοινοβούλιο εξετάσει πρόταση μομφής, σηματοδοτώντας το δραματικό πολιτικό τέλος μιας κυβέρνησης που είχε ήδη χάσει τη λαϊκή νομιμοποίηση.
Η παραίτηση καταγράφεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς η Βουλγαρία προετοιμάζεται για την ένταξή της στην ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου, εγκαταλείποντας το εθνικό της νόμισμα, το λέβ, και υιοθετώντας το ευρώ.
Ογκώδεις διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα
Το κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας άρχισε να φουσκώνει στα τέλη Νοεμβρίου, όταν η κυβέρνηση επιχείρησε να επισπεύσει την έγκριση του προϋπολογισμού του 2026. Οι προβλεπόμενες αυξήσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών θεωρήθηκαν από χιλιάδες πολίτες προσπάθεια συγκάλυψης υπεξαίρεσης δημόσιων πόρων – καταγγελίες που υιοθέτησε και η αντιπολίτευση.
Την Τετάρτη (10/12), δεκάδες χιλιάδες Βούλγαροι βγήκαν στους δρόμους, με τις εκτιμήσεις των μέσων ενημέρωσης να κάνουν λόγο για πάνω από 100.000 διαδηλωτές στη Σόφια και ορισμένες αναφορές να ανεβάζουν τον αριθμό έως και τις 150.000. Με λέιζερ προβλήθηκαν στα κτίρια τα συνθήματα «Παραιτηθείτε», «Έξω η μαφία» και «Δίκαιες εκλογές», ενώ συμμετοχή είχαν και φοιτητές από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της πρωτεύουσας.
Παράλληλες κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν σε περισσότερες από 25 πόλεις, μεταξύ των οποίων η Φιλιππούπολη, η Βάρνα, το Βελίκο Τάρνοβο και η Ράζγκραντ. Ακόμη και η βουλγαρική διασπορά οργάνωσε συγκεντρώσεις στήριξης σε Βρυξέλλες, Λονδίνο, Βερολίνο, Βιέννη, Ζυρίχη και Νέα Υόρκη.
Το ευρώ διχάζει τους Βούλγαρους
Η ένταξη στην ευρωζώνη αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της πολιτικής κρίσης. Σύμφωνα με έρευνα που παρήγγειλε το Υπουργείο Οικονομικών της Βουλγαρίας, το 46,8% των πολιτών τάσσεται κατά της υιοθέτησης του ευρώ, ενώ το 46,5% υπέρ – ένα σπάνιο δείγμα βαθιάς κοινωνικής πόλωσης.
Μετά τις μαζικές διαδηλώσεις, η κυβέρνηση απέσυρε στις 3 Δεκεμβρίου το προσχέδιο προϋπολογισμού, ωστόσο η κίνηση αυτή δεν ήταν αρκετή για να κατευνάσει το δημόσιο αίσθημα.
Στο στόχαστρο ο ολιγάρχης των media Ντελιάν Πέεφσκι
Ένα από τα πιο έντονα συνθήματα των διαδηλωτών αφορά τον πολιτικό και επιχειρηματία Ντελιάν Πέεφσκι, ο οποίος επί χρόνια θεωρείται από πολλούς σύμβολο της διαπλοκής μεταξύ πολιτικής εξουσίας, επιχειρηματικών συμφερόντων και ΜΜΕ. Το κόμμα του, Κίνημα για Δικαιώματα και Ελευθερίες (DPS), στηρίζει την κυβέρνηση συνασπισμού μειοψηφίας του Ζελιάζκοφ.
Ο Πέεφσκι έχει τεθεί στο στόχαστρο των ΗΠΑ από το 2021 με κατηγορίες διαφθοράς, ενώ αντίστοιχες κυρώσεις του επέβαλε και το Ηνωμένο Βασίλειο το 2023. Στο παρελθόν ήλεγχε μεγάλο μέρος των βουλγαρικών μέσων ενημέρωσης, πριν αποσυρθεί από τον χώρο μετά τις διεθνείς κυρώσεις. Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα είχαν χαρακτηρίσει το 2018 τον ρόλο του ως «ενσάρκωση της διαφθοράς και της συμπαιγνίας μεταξύ των μέσων ενημέρωσης, των πολιτικών και των ολιγαρχών».
Ένα πολιτικό τοπίο σε μετάβαση
Η παραίτηση Ζελιάζκοφ ανοίγει τώρα τον δρόμο για πολιτικές διεργασίες που αναμένεται να κορυφωθούν με νέες εκλογές. Το κλίμα όμως παραμένει τεταμένο: οι διαδηλωτές ζητούν ριζικές αλλαγές, περισσότερη διαφάνεια και βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας, σε μια χώρα που παραμένει η φτωχότερη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με την ένταξη στην ευρωζώνη να βρίσκεται προ των πυλών και την κοινωνία βαθιά διχασμένη, η Βουλγαρία εισέρχεται σε μια περίοδο πολιτικής αστάθειας, αλλά και σε μια ίσως ιστορική ευκαιρία ανανέωσης του πολιτικού συστήματος.
Διαβάστε επίσης:
Κακοκαιρία στην Γάζα: Πλημμύρισαν μέχρι και οι σκηνές – Νεκρό μωρό από το κρύο (βίντεο)
Ισραηλινό άρμα άνοιξε πυρ εναντίον δυνάμεων του ΟΗΕ στον Νότιο Λίβανο
Τραμπ: «Σκληρές κουβέντες» στην συνομιλία με Μακρόν, Στάρμερ και Μερτς για την Ουκρανία
