Η έναρξη ισχύος του νόμου 5170/2025 από την 1η Οκτωβρίου σηματοδοτεί μια σημαντική αλλαγή στο καθεστώς των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση προβάλλει το νέο πλαίσιο ως «τομή» που θα διασφαλίσει υγιή ανταγωνισμό, ποιοτικές υπηρεσίες και καλύτερη ισορροπία στις τουριστικές περιοχές. Ωστόσο, οι αντιδράσεις από ιδιοκτήτες και ειδικούς της αγοράς φανερώνουν πως πίσω από τα ωραία λόγια, μένουν πολλά ερωτήματα αναπάντητα.
Η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη παρουσίασε το πλαίσιο τονίζοντας ότι «μπαίνουν σαφείς κανόνες» και ότι στόχος είναι να εξασφαλιστεί δίκαιος ανταγωνισμός μεταξύ ξενοδοχείων και βραχυχρόνιων καταλυμάτων. Παράλληλα, επικαλέστηκε τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού με ιστορικά ρεκόρ εισπράξεων και διανυκτερεύσεων, αφήνοντας να εννοηθεί πως οι ρυθμίσεις δεν θα ανακόψουν τη θετική πορεία.
Περιορισμοί με άγνωστες συνέπειες
Στην πράξη, το νέο πλαίσιο θέτει εκτός αγοράς 5%–10% των υφιστάμενων καταλυμάτων — κυρίως όσα δεν πληρούν πολεοδομικές και τεχνικές προδιαγραφές. Επίσης, περιορίζει την επέκταση της δραστηριότητας σε νέες περιοχές, με απόφαση που θα ληφθεί ως το τέλος του έτους, δημιουργώντας κλίμα αβεβαιότητας για μικροϊδιοκτήτες που αξιοποιούν τα ακίνητά τους για συμπληρωματικό εισόδημα.
Ταυτόχρονα, τα νέα υποχρεωτικά πιστοποιητικά και ασφαλιστήρια (πυρασφάλεια, ηλεκτρολογικός έλεγχος, αστική ευθύνη, μυοκτονίες, σήμανση διαφυγής κ.ά.) μεταφράζονται σε πρόσθετο κόστος για τους ιδιοκτήτες, χωρίς να είναι σαφές αν και πώς θα υποστηριχθούν οικονομικά.
Στέγαση: κανείς δεν μιλά για το πρόβλημα στη ρίζα του
Παρότι η κυβέρνηση παρουσιάζει το νέο πλαίσιο ως εργαλείο για αποσυμφόρηση των τουριστικών περιοχών και επιστροφή ακινήτων στη μακροχρόνια αγορά, δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη πρόβλεψη για στέγαση κατοίκων ή εργαζομένων. Οι αποφάσεις για απαγορεύσεις σε συγκεκριμένες ζώνες αφήνονται για «μελλοντικό καθορισμό», ενώ τα κίνητρα για μακροχρόνια μίσθωση παραμένουν ασαφή και περιορισμένα.
Επιπλέον, η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει αξιόπιστα στοιχεία για το πόσα ακίνητα θα επανέλθουν πράγματι στη μόνιμη κατοικία, ούτε για το πώς θα ελεγχθεί η συμμόρφωση σε ένα τόσο εκτεταμένο και κατακερματισμένο δίκτυο μισθώσεων.
Ρεκόρ στην αγορά – χωρίς στρατηγική
Την ίδια ώρα, τα στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ δείχνουν ότι η αγορά σπάει ρεκόρ:
- 247.000 καταλύματα τον Αύγουστο (ιστορικό υψηλό)
- Πάνω από 1,08 εκατ. διαθέσιμες κλίνες
- Πληρότητες 58% στην κορύφωση του καλοκαιριού
- Πάνω από 90% της ζήτησης προέρχεται από αλλοδαπούς επισκέπτες
Πρόκειται για μια αγορά που έχει εξελιχθεί σε πυλώνα της τουριστικής οικονομίας. Ωστόσο, η κυβέρνηση επιχειρεί να τη ρυθμίσει χωρίς σαφή στρατηγική για το πώς θα ισορροπήσει τουρισμό, στέγαση και μικροϊδιοκτησία, δημιουργώντας τον κίνδυνο να πληγούν όσοι στηρίζονται σε αυτήν χωρίς να επιλυθούν τα δομικά προβλήματα.
Πιο αυστηρό πλαίσιο, αλλά με κενά
Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ και του Υπουργείου Τουρισμού προβάλλονται ως «ασπίδα νομιμότητας», όμως στην πράξη, η αποτελεσματικότητά τους θα κριθεί από την ικανότητα εφαρμογής. Η εμπειρία δείχνει ότι τα συστήματα διασταύρωσης στοιχείων χρειάζονται χρόνο, ενώ πολλές πλατφόρμες συνεχίζουν να λειτουργούν με παραθυράκια.
Σκεπτικισμός αντί για πανηγυρισμούς
Η κυβέρνηση μιλά για «νέα εποχή», αλλά οι ιδιοκτήτες, οι ενοικιαστές και οι επαγγελματίες της αγοράς παραμένουν σκεπτικοί. Χωρίς συνολική στεγαστική πολιτική και με ασαφή κίνητρα, οι νέοι κανόνες μπορεί να λειτουργήσουν περισσότερο ως περιορισμός χωρίς αντίκρισμα, παρά ως στρατηγική μεταρρύθμιση.
