Αγωνιωδώς αναζητά η ΕΕ εναλλακτική λύση για να αποτρέψει την οικονομική κατάρρευση της Ουκρανίας στις αρχές του 2026, , καθώς η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων προσέκρουε στις αντιρρήσεις του Βελγίου και ενώ αυξάνεται η πίεση από την πρωτοβουλία Τραμπ για ειρηνευτικό σχέδιο.
Υπό μελέτη είναι ένα δάνειο-γέφυρα μέσω κοινοτικού δανεισμού
Στη σύνοδο κορυφής πριν από έναν μήνα, οι ηγέτες της ΕΕ ήλπιζαν να εγκρίνουν πρόταση με στόχο ένα «δάνειο αποζημιώσεων» ύψους 140 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Το σχέδιο για την αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών αποθεμάτων συνάντησε σφοδρή αντίσταση από τον πρωθυπουργό του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ, στη χώρα του οποίου βρίσκονται τα περισσότερα από τα εν λόγω κεφάλαια, ενώ οι φόβοι του σχεδίου ενισχύθηκαν από τις «ρήτρες» του σχεδίου Τραμπ για την ειρήνευση.
«Αν δεν κινηθούμε, άλλοι θα κινηθούν πριν από εμάς», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Οι διπλωμάτες της ΕΕ αναμένουν από την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να ζητήσει από τις υπηρεσίες της να παρουσιάσουν το σχέδιο νομικού κειμένου τις επόμενες ημέρες.
«Το επόμενο βήμα είναι η ετοιμότητα της Επιτροπής να παρουσιάσει νομικό κείμενο», είπε χωρίς να δώσει ημερομηνία.
Οι εκτιμήσεις των Βρυξελλών
Ειδικοί πολιτικής στις Βρυξέλλες πλέον στρέφονται στο πώς θα στηριχθεί η Ουκρανία αν το δάνειο αποζημιώσεων δεν προχωρήσει έγκαιρα πριν από τη σύνοδο κορυφής της 18ης Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με τέσσερις αξιωματούχους, ένα σενάριο που κερδίζει έδαφος είναι ένα «δάνειο-γέφυρα», χρηματοδοτούμενο μέσω κοινοτικού δανεισμού, ώστε η Ουκρανία να αντέξει τους πρώτους μήνες του 2026.
Αυτό θα έδινε χρόνο για να στηθεί το πλήρες δάνειο αποζημιώσεων, με τρόπο που να ικανοποιεί το Βέλγιο.
Δύο διπλωμάτες ανέφεραν ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να επιστρέψει το αρχικό δάνειο στην ΕΕ μόλις λάβει τα κεφάλαια από το τελικό δάνειο αποζημιώσεων. Άλλη ιδέα είναι μια συνδυαστική λύση: δάνειο αποζημιώσεων + κοινό δανεισμό της ΕΕ.
«Δεν μπορώ να φανταστώ σενάριο όπου οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι θα πληρώσουν μόνοι τους τον λογαριασμό», είπε η φον ντερ Λάιεν στο Ευρωκοινοβούλιο.
Οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών-μελών συζήτησαν τις επιλογές με την Κομισιόν την Τρίτη. Χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Λιθουανία και το Λουξεμβούργο πίεσαν για άμεση πρόοδο.
Ο επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις είχε ήδη προειδοποιήσει στις 4 Νοεμβρίου: «Όσο περισσότερο καθυστερούμε, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η κατάσταση».
Επείγουσα ανάγκη
Η Κομισιόν γνωρίζει ότι ο χρόνος πιέζει: το Κίεβο έχει προειδοποιήσει ότι θα ξεμείνει από χρήματα τους πρώτους μήνες του 2026.
Ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Τρίτη ότι η λύση θα «οριστικοποιηθεί τις επόμενες ημέρες» ώστε να «εξασφαλιστεί χρηματοδότηση» και να υπάρξει «σταθερότητα για την Ουκρανία».
Σε μακροπρόθεσμη βάση, το δάνειο αποζημιώσεων θεωρείται η μόνη ρεαλιστική επιλογή. Κανένα κράτος-μέλος δεν επιθυμεί να καλύψει το κόστος μέσω των εθνικών του προϋπολογισμών – ιδίως σε μία περίοδο ελλειμμάτων και υψηλού κόστους δανεισμού.
«Ελπίζουμε να ξεπεράσουμε τις επιφυλάξεις του Βελγίου», είπε Ευρωπαίος διπλωμάτης. «Δεν βλέπουμε άλλη ρεαλιστική επιλογή πέρα από το δάνειο αποζημιώσεων.»
Τα εμπόδια
Το δάνειο-γέφυρα απαιτεί ομοφωνία από τα 27 κράτη-μέλη, κάτι δύσκολο, δεδομένου ότι η Ουγγαρία διαχρονικά αντιστέκεται σε κάθε νέα στήριξη της Ουκρανίας.
Πιθανώς να υπάρξει κάποια «επικοινωνιακή» προσαρμογή: η παρουσίαση της χρηματοδότησης όχι ως βοήθεια για τον πόλεμο, αλλά ως εργαλείο ανοικοδόμησης της Ουκρανίας.
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, που ανησύχησαν έντονα από την αρχική ιδέα των ΗΠΑ να επωφεληθούν οικονομικά από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, εκτιμούν ότι έχουν πλέον πείσει την ομάδα Τραμπ πως η ΕΕ πρέπει να έχει τον τελικό λόγο για:
-το πώς θα χρησιμοποιηθούν τα κεφάλαια,
-το χρονοδιάγραμμα άρσης των κυρώσεων κατά της Ρωσίας,
-την ευρωπαϊκή πορεία της Ουκρανίας.
Διαβάστε επίσης:
Η Adel «έπνιξε» την Kέρκυρα – Δεν προλαβαίνουν τα περιστατικά οι Αρχές (βίντεο)
Ρωσία: Αν αποτύχει η διπλωματία ο πόλεμος συνεχίζεται
Λειψυδρία – SOS: Σε κόκκινο συναγερμό κηρύσσονται Αθήνα, Πάτμος και Λέρος!
