Δεν έχει καλά-καλά ξεκινήσει ο Ιούλιος και οι καταγγελίες για αυθαιρεσίες στις ελληνικές παραλίες έχουν ήδη φτάσει σε ανησυχητικά επίπεδα. Πάνω από 3.000 αναφορές πολιτών έχουν υποβληθεί στο υπουργείο Οικονομικών, καταγγέλλοντας καταπατήσεις χώρων, παράνομες τοποθετήσεις ξαπλωστρών και αυθαίρετες κατασκευές, προμηνύοντας ένα ακόμη καλοκαίρι με πολλές εντάσεις και προβλήματα στις ακτές.
Παρά τις προσπάθειες εντατικοποίησης των ελέγχων, τα στοιχεία δείχνουν ότι μόνο τον Ιούνιο συγκεντρώθηκαν 2.667 καταγγελίες — τόσο επώνυμες όσο και ανώνυμες — ενώ ήδη από τον Μάιο είχαν κατατεθεί άλλες 300 αναφορές. Αν και η κατάσταση εμφανίζεται λίγο βελτιωμένη σε σχέση με πέρυσι, πολλοί εξακολουθούν να διαμαρτύρονται για οργανωμένες παραλίες που μετατρέπονται σε «απαγορευμένες ζώνες» για τους λουόμενους.
Έρχονται και drones στις παραλίες
Περισσότερες από τις μισές καταγγελίες έχουν ήδη διερευνηθεί, με τις αρμόδιες αρχές να επιβάλλουν τα προβλεπόμενα πρόστιμα, που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τις 60.000 ευρώ, σύμφωνα με την ΕΡΤ.
Η παρακώλυση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών σε παραλίες, αιγιαλούς και θάλασσα επισύρει κυρώσεις που κυμαίνονται από 2.000 έως 60.000 ευρώ, ενώ η παρεμπόδιση του έργου των ελεγκτικών μηχανισμών τιμωρείται με πρόστιμο 10.000 ευρώ. Αν κάποιος δεν τοποθετήσει την απαραίτητη πινακίδα που αναγράφει τα στοιχεία της παραχώρησης, κινδυνεύει με χρηματική ποινή 1.000 ευρώ.
Μέχρι σήμερα οι έλεγχοι πραγματοποιούνται κυρίως με συμβατικές μεθόδους, με επιτόπιες αυτοψίες από μικτά κλιμάκια που μετρούν αποστάσεις με μεζούρες και εξετάζουν τα παραχωρητήρια εγγράφως, για να διαπιστώσουν αν τηρούνται οι προβλεπόμενοι όροι. Ωστόσο, καθώς πλησιάζει ο Αύγουστος, σχεδιάζεται να τεθούν σε λειτουργία drones, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για επιτήρηση και λήψη αεροφωτογραφιών στις παραλίες, είτε προληπτικά είτε κατόπιν καταγγελιών.
Όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, η εφαρμογή MyCoast, που υλοποιείται από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, έχει εξελιχθεί σε ιδιαίτερα χρήσιμο «εργαλείο» τόσο για τις αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες όσο και για τους πολίτες.
Σε κάθε περίπτωση, τα υψηλά ποσοστά παρανομιών που καταγράφηκαν πέρυσι, όπως και οι ακραίες περιπτώσεις αυθαιρεσιών, φαίνεται μέχρι στιγμής να μην επαναλαμβάνονται φέτος στον ίδιο βαθμό.
Σε ποιες παραλίες διαπιστώθηκαν παραβάσεις
Από το σύνολο των καταγγελιών, οι περισσότερες (1.568) αφορούν σε αυθαίρετη κάλυψη παραλίας, ενώ άλλες 441 σχετίζονται με την παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η γεωγραφική κατανομή των καταγγελιών του Ιουνίου, όταν δηλαδή ο κόσμος άρχισε να κατακλύζει τις παραλίες.
Στις πρώτες θέσεις των παραβάσεων βρέθηκαν οι παραλίες της Ανατολικής Αττικής και της Χαλκιδικής.
Συγκεκριμένα, ο «χάρτης» των παραβάσεων δείχνει:
- Αιτωλοακαρνανία: 33
- Ανατολική Αττική: 396, εκ των οποίων οι 106 στην περιοχή του Σαρωνικού
- Άνδρος: 10
- Αργολίδα: 17
- Αρκαδία: 4
- Αχαΐα: 51
- Βοιωτία:1
- Δυτική Αττική: 9
- Έβρος: 16
- Εύβοια: 72
- Ζάκυνθος: 50
- Ηλεία: 12
- Ηράκλειο Κρήτης: 45
- Θάσος: 84
- Θεσπρωτία: 17
- Θεσσαλονίκη: 65
- Θήρα: 21
- Ικαρία: 10
- Ιωάννινα: 5
- Καβάλα: 64
- Κάλυμνος: 35
- Κάρπαθος: 7
- Καστοριά: 3
- Κέα- Κύθνος: 7
- Κέρκυρα: 79
- Κεφαλλονιά: 17
- Κορινθία: 101 εκ των οποίων οι 52 στην περιοχή του Κιάτου
- Κως: 24
- Λακωνία: 9
- Λάρισα: 25
- Λασίθι: 15
- Λέσβος: 13
- Λευκάδα: 37
- Λήμνος: 8
- Μαγνησία: 189
- Μεσσηνία: 62
- Μήλος: 13
- Μύκονος: 33
- Νάξος: 20
- Νησιά Αργοσαρωνικού: 59
- Νότια Αττική: 29
- Ξάνθη: 3
- Πάρος: 35
- Πειραιάς: 4
- Πιερία: 39
- Πρέβεζα: 133
- Ρέθυμνο: 16
- Ροδόπη: 9
- Ρόδος: 164
- Σάμος: 12
- Σποράδες: 28
- Σύρος: 12
- Τήνος: 15
- Φθιώτιδα: 6
- Φωκίδα: 7
- Χαλκιδική: 351
- Χανιά: 63
- Χίος: 3
«Τσουχτερά» τα πρόστιμα
Όσον αφορά στην εφαρμογή των ποινών, σε περίπτωση κατάληψης αιγιαλού και παραλίας, χωρίς να υπάρχει σύμβαση παραχώρησης ή καθ’ υπέρβαση της σύμβασης παραχώρησης, η Κτηματική Υπηρεσία εκδίδει πράξη άμεσης απομάκρυνσης. Με την πράξη αυτή διατάσσεται η απομάκρυνση εντός 48 ωρών των κινητών στοιχείων που έχουν τοποθετηθεί επί του αιγιαλού και της παραλίας, ανεξαρτήτως του χρόνου κατά τον οποίο έγινε η αυθαίρετη κατάληψη. Σε περίπτωση παράνομης κατασκευής έργων στον αιγιαλό ή την παραλία, τα έργα αυτά κατεδαφίζονται.
Επιπλέον, σε περίπτωση οικονομικής δραστηριότητας σε αιγιαλό ή παραλία που έχει καταληφθεί χωρίς να υπάρχει σύμβαση παραχώρησης (π.χ. beach bar), η Κτηματική Υπηρεσία ή ο οικείος δήμος, μαζί με την πράξη άμεσης απομάκρυνσης, εκδίδει και διαταγή σφράγισης και διακοπής λειτουργίας της επιχείρησης στον χώρο που έχει καταληφθεί, ενώ εντός 24 ωρών ο χώρος που έχει καταληφθεί, σφραγίζεται με ταινία και τοποθετείται πινακίδα που αναφέρει τη σφράγιση και τον λόγο αυτής, καθώς και την απαγόρευση εισόδου στον σφραγισμένο χώρο, τουλάχιστον στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα.
Στο επίπεδο των προστίμων:
- Αυθαίρετη κατασκευή έργου ή διαμόρφωση σε αιγιαλό ή παραλία, συνεπάγεται πρόστιμο τετραπλάσιο του ανταλλάγματος, το οποίο πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό των ετών και μέχρι πέντε έτη, από τότε που έχει ανεγερθεί η αυθαίρετη κατασκευή ή έχει γίνει η αυθαίρετη διαμόρφωση και αποκλεισμός του παραβάτη από κάθε διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας για δέκα έτη μετά την επιβολή της κύρωσης. Το πρόστιμο επιβάλλεται πέραν των πολεοδομικών προστίμων που επιβάλλουν οι αρμόδιες αρχές.
- Αυθαίρετη κατάληψη αιγιαλού ή παραλίας χωρίς σύμβαση παραχώρησης, επισύρει πρόστιμο που ανέρχεται στο τετραπλάσιο του ανταλλάγματος που θα αντιστοιχούσε στην καταληφθείσα έκταση και αποκλεισμός του παραβάτη από κάθε διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας για πέντε έτη μετά από την επιβολή της κύρωσης. Σε περίπτωση δεύτερης παράβασης, αν η κατάληψη έχει γίνει από λειτουργούσα όμορη επιχείρηση, η λειτουργία της αναστέλλεται επί δέκα ημέρες, η ταμειακή της μηχανή σφραγίζεται με απόφαση της ΑΑΔΕ και ο παραβάτης αποκλείεται από κάθε διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας για δέκα έτη μετά από την επιβολή της κύρωσης.
- Κατάληψη αιγιαλού ή παραλίας καθ’ υπέρβαση της σύμβασης παραχώρησης, πρόστιμο που ανέρχεται στο τετραπλάσιο του ανταλλάγματος, όπως αυτό προκύπτει με βάση τον μαθηματικό τύπο, για την έκταση που δεν καλύπτεται από έγκυρη σύμβαση παραχώρησης. Αν η υπέρβαση ανέρχεται σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30% της παραχωρηθείσας έκτασης, σε περίπτωση δεύτερης παράβασης επιβάλλεται αποκλεισμός του παραβάτη από κάθε διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας για πέντε έτη μετά από την επιβολή της κύρωσης. Σε περίπτωση τρίτης υπέρβασης ποσοστού μεγαλύτερου του 30%, ο παραβάτης αποκλείεται από κάθε διαδικασία παραχώρησης αιγιαλού και παραλίας για δέκα έτη μετά από την επιβολή της κύρωσης, η λειτουργία της επιχείρησης αναστέλλεται επί δέκα ημέρες και η ταμειακή μηχανή της επιχείρησης σφραγίζεται με απόφαση της ΑΑΔΕ.
