Νέα στοιχεία έρχονται στο φως, υποδεικνύοντας ότι το όπιο ήταν πιθανότατα διαδεδομένο και αποτελούσε, σε κάποιο βαθμό, στοιχείο της καθημερινής ζωής στις κοινωνικές ελίτ της αρχαίας Αιγύπτου και της Πρώτης Περσικής Αυτοκρατορίας. Χημικές αναλύσεις σε ένα σπάνιο αλαβάστρινο βάζο που φέρει το όνομα του βασιλιά της Περσίας και φαραώ της Αιγύπτου, Ξέρξη Α’ (486-465 π.Χ.), αποκάλυψαν ίχνη της ουσίας, ενισχύοντας τις υποψίες για παρόμοια αγγεία που βρέθηκαν στον τάφο του Τουταγχαμών.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο Journal of Eastern Mediterranean Archaeology, εστιάζει σε ένα αλαβάστρινο αγγείο που φυλάσσεται στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ. Το βάζο φέρει την επιγραφή «Ξέρξης, μεγάλος βασιλιάς» σε τέσσερις γλώσσες (ακκαδικά, ελαμιτικά, περσικά και αιγυπτιακά) και χρονολογείται την εποχή της Αχαιμενιδικής Αυτοκρατορίας.
Οι ερευνητές ανίχνευσαν στο αγγείο ίχνη νοσκαπίνης, μορφίνης, θηβαΐνης και άλλων ουσιών, οι οποίες θεωρούνται βιοδείκτες του οπίου (που παράγεται από την υπνοφόρο παπαρούνα, Papaver somniferum).
Ο επικεφαλής της μελέτης, Άντριου Κοχ του Γέιλ, δήλωσε στο Journal of Eastern Mediterranean Archaeology: «Σε συνδυασμό με προηγούμενες έρευνες, τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ότι η χρήση οπίου δεν ήταν σποραδική στους αρχαίους αιγυπτιακούς πολιτισμούς και τις γύρω περιοχές, αλλά αποτελούσε, ως ένα βαθμό, στοιχείο της καθημερινής ζωής».
Η ανακάλυψη είναι ιδιαίτερα σημαντική λόγω της σύνδεσης με τον φαραώ Τουταγχαμών (1333-1323 π.Χ.). Αρκετά παρόμοια αλαβάστρινα βάζα, κατασκευασμένα από την ίδια αιγυπτιακή πηγή καλσίτη, είχαν βρεθεί στον τάφο του.
Αυτά τα αρχαιότερα αγγεία εξετάστηκαν το 1933 από τον χημικό Άλφρεντ Λούκας, ο οποίος διαπίστωσε ότι περιείχαν κολλώδεις οργανικές ουσίες, χωρίς όμως να μπορέσει να προσδιορίσει τη σύστασή τους, υποψιαζόμενος ότι δεν ήταν αρώματα.
«Θεωρούμε πιθανό ότι τα αλαβάστρινα βάζα στον τάφο του Τουταγχαμών περιείχαν όπιο στο πλαίσιο μιας αρχαίας παράδοσης χρήσης οπίου την οποία μόλις τώρα αρχίζουμε να ανακαλύπτουμε», σχολίασε ο Κοχ, τονίζοντας ότι η ανάλυση του περιεχομένου των βάζων του Τουταγχαμών θα μπορούσε να προσφέρει περισσότερες πληροφορίες.
Η νέα ανακάλυψη έρχεται να προστεθεί στα ίχνη οπίου που είχαν ήδη ανιχνευθεί σε αγγείο κυπριακής προέλευσης από έναν τάφο του Νέου Βασιλείου (16ος-11ος αιώνας π.Χ.) έξω από το Κάιρο.
Σύμφωνα με τον Κοχ, η χρήση οπίου στην αρχαία Μεσόγειο δεν περιοριζόταν στην ιατρική, αλλά επεκτεινόταν σε πνευματικές τελετές. Επιπλέον, υπενθυμίζεται ότι την περίοδο του Τουταγχαμών, οι Μινωίτες λάτρευαν τη «Θεά της Παπαρούνας». Το όπιο, που αναφέρεται ήδη στα έργα του Ιπποκράτη, του Διοσκουρίδη και του Γαληνού, φαίνεται να διαδραμάτιζε κεντρικό ρόλο στον πολιτιστικό και κοινωνικό βίο των αρχαίων ελίτ.
Διαβάστε επίσης:
Όταν Ρόμπερτσον και Σκορσέζε συγκατοικούσαν στο όριο
Το Βατικανό επιστρέφει 62 πολιτισμικά τεχνουργήματα στους αυτόχθονες του Καναδά
Αναζητώντας το απόλυτο σκοτάδι: Η Κεφαλονιά στον παγκόσμιο χάρτη του αστροτουρισμού
