Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν είναι μια υπόθεση που αφορά μόνο πολιτικά πρόσωπα, κόμματα ή θεσμικές διαδικασίες. Είναι ένα βαθύ τραύμα στη Δημοκρατία. Είναι η απόδειξη ότι, όταν η εξουσία λειτουργεί χωρίς λογοδοσία, χωρίς διαφάνεια και χωρίς κανόνες, το πρόβλημα δεν μένει στα υπουργικά γραφεία ούτε στις αίθουσες της Βουλής. Φτάνει μέχρι την κοινωνία. Μπαίνει στη ζωή του απλού πολίτη. Υπονομεύει την εμπιστοσύνη του στο κράτος, στους θεσμούς, στη δικαιοσύνη.
Η παρακολούθηση του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, η απόπειρα παγίδευσης του κινητού του με το Predator και η επισύνδεσή του από την ΕΥΠ αποκάλυψαν κάτι πολύ σοβαρότερο από μια μεμονωμένη υπόθεση. Αποκάλυψαν ότι το «επιτελικό κράτος» διακατέχεται από μια αντίληψη εξουσίας που θεωρεί τον έλεγχο τοξικότητα, τη λογοδοσία απειλή και την αλήθεια κίνδυνο. Μια αντίληψη που, όταν βρίσκεται μπροστά σε σκάνδαλα, πολιτικά ή οικονομικά, δεν επιλέγει τη διαλεύκανση, αλλά τη συγκάλυψη. Δεν επιλέγει το φως, αλλά το σκοτάδι.
Γι’ αυτό το σκάνδαλο των υποκλοπών είναι κορυφαίο ζήτημα κράτους δικαίου. Διότι όταν παραβιάζεται το απόρρητο των επικοινωνιών, όταν καταστρατηγείται στην πράξη το άρθρο 19 του Συντάγματος, όταν οι ανεξάρτητες αρχές απαξιώνονται και ο κοινοβουλευτικός έλεγχος ακυρώνεται, τότε δεν απειλείται μόνο ένας πολιτικός αντίπαλος. Απειλείται κάθε πολίτης. Γιατί σε ένα κράτος χωρίς κανόνες δεν προστατεύεται ποτέ ο αδύναμος. Δεν προστατεύεται η μεσαία τάξη. Προστατεύονται οι ισχυροί, τα συμφέροντα, τα καρτέλ, όσοι έχουν πρόσβαση στην εξουσία.
Και τότε η θεσμική αδικία γίνεται κοινωνική αδικία. Τη βιώνει ο πολίτης όταν ανοίγει τον λογαριασμό του ρεύματος και αναρωτιέται τι θα στερηθεί για να τα βγάλει πέρα. Τη βιώνει όταν πληρώνει ακριβότερα βασικά αγαθά και υπηρεσίες, βλέποντας λίγους να κερδίζουν εις βάρος των πολλών. Τη βλέπει στις απευθείας αναθέσεις που γίνονται καθεστώς, στους ίδιους αναδόχους, στις ίδιες κλειστές διαδρομές χρήματος και επιρροής. Τη βλέπει σε ένα κράτος που δεν υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, αλλά αναπαράγει εξαρτήσεις.
Το ΠΑΣΟΚ ανέδειξε το σκάνδαλο των υποκλοπών όχι ως κομματικό ζήτημα, αλλά ως ζήτημα Δημοκρατίας. Γιατί η Δημοκρατία δεν είναι μόνο η κάλπη κάθε τέσσερα χρόνια. Είναι κανόνες, έλεγχος, λογοδοσία, προστασία δικαιωμάτων. Είναι ισονομία και δικαιοσύνη. Είναι η βεβαιότητα ότι κανείς δεν στέκεται πάνω από το Σύνταγμα και ότι κανένας πολίτης δεν μένει απροστάτευτος, στο περιθώριο, χωρίς φωνή και χωρίς ελπίδα. Γιατί σε μια δίκαιη Πολιτεία δεν μπορεί να έχουν τύχη και μέλλον μόνο όσοι βρίσκονται στις αυλές των συστημάτων εξουσίας.
Γι’ αυτό λέμε: ως εδώ. Ο αποφασιστικός λόγος πρέπει να επιστρέψει στην κοινωνία. Σε μια κοινωνία που δεν αντέχει άλλα σκάνδαλα στο όνομά της. Που δεν αντέχει να βλέπει το κράτος να μετατρέπεται σε λάφυρο εξουσίας. Που απαιτεί αλήθεια, δικαιοσύνη και θεσμική κάθαρση. Γιατί χωρίς κράτος δικαίου, χωρίς ισονομία και χωρίς δικαιοσύνη, δεν υπάρχει ούτε ασφάλεια ούτε σταθερότητα. Υπάρχει μόνο αυθαιρεσία. Και αυτή την πληρώνουν πάντα οι πολλοί.
