Η πρόσφατη είδηση με τίτλο «Νίκη του Ελληνικού Δημοσίου στο θέμα των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, 150 εκατ. ευρώ για την Ελλάδα» κλείνει έναν πολύχρονο κύκλο αντιπαράθεσης που ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια, με αφετηρία την αγορά των υποβρυχίων Type 214.
Το 2004, επί κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή και με υπουργό Άμυνας τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη, η παραλαβή των υποβρυχίων καθυστερούσε καθώς η ελληνική πλευρά διαμαρτυρόταν ότι… έγερναν. Η Ελλάδα είχε ήδη καταβάλει 1,2 δισ. ευρώ στη γερμανική HDW, χωρίς να έχει παραλάβει τα σκάφη.
Στα τέλη της δεκαετίας του 2000, με την οικονομική κρίση να βαθαίνει και τις διαπραγματεύσεις σε αδιέξοδο, οι Γερμανοί ζητούσαν επιπλέον χρήματα, ενώ το ελληνικό ΥΠΟΙΚ είχε ήδη παγώσει τις πληρωμές στα εξοπλιστικά. Η κυβέρνηση Καραμανλή παρέδωσε πρόωρα στον Γιώργο Παπανδρέου, ο οποίος, μαζί με τον Χάρη Παμπούκη, προώθησε την παραχώρηση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά στον Λιβανέζο επιχειρηματία Ισκαντάρ Σάφα για να συνεργαστεί με τους Γερμανούς και να παραδοθούν τα δύο πρώτα υποβρύχια.
Αδιέξοδο και σκληρές απαιτήσεις
Η κρίση όμως κορυφωνόταν, με τους Γερμανούς να πιέζουν μέσω Σόιμπλε και τον Σάφα να ζητά υπέρογκες αποζημιώσεις. Ενώ οι καθαρές υποχρεώσεις προς τη HDW δεν ξεπερνούσαν τα 750 εκατ. ευρώ, οι Γερμανοί υπολόγιζαν το ποσό με ρήτρες καθυστερήσεων κοντά στα 2 δισ. ευρώ.
Μετά την πτώση της κυβέρνησης Παπανδρέου και την ανάληψη της εξουσίας από τη συγκυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου, γενικός γραμματέας του ΥΕΘΑ τοποθετήθηκε ο Αντώνης Οικονόμου, ο οποίος ανέλαβε, σε συνεργασία με τον Βαγγέλη Αποστολάκη από το Π.Ν., να διαχειριστεί την κρίση.
Η διπλή προσφυγή
Με τον Σάφα να διεκδικεί 2 δισ. ευρώ μέσω της Διεθνούς Διαιτησίας ISDS, η Ελλάδα απάντησε με δύο κινήσεις:
- Προσφυγή στην ίδια διαιτησία, ζητώντας 1,5 δισ. ευρώ από τη HDW για καθυστερήσεις και τεχνικά προβλήματα στα πρώτα υποβρύχια «Παπανικολής».
- Απόφαση το Πολεμικό Ναυτικό να εκσυγχρονίσει τα παλαιότερα Type 209 με δικές του δυνάμεις.
Αρχικά, η προσφυγή Σάφα κατέληξε να επιδικάζει 150 εκατ. ευρώ σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου, εκ των οποίων τα 75 εκατ. ευρώ αναγνωρίστηκαν ως οφειλή.
Η τελική έκβαση
Έντεκα χρόνια αργότερα, η προσφυγή του Ελληνικού Δημοσίου ολοκληρώθηκε, με την Ελλάδα να δικαιώνεται και να λαμβάνει 150 εκατ. ευρώ από τη HDW και τον Σάφα. Το ποσό αυτό, καθαρό για το Δημόσιο, δεν θα υπήρχε χωρίς την επιμονή για κατάθεση προσφυγής, παρά το κλίμα μεμψιμοιρίας της εποχής.
Η υπόθεση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ότι ο επιμένων νικά – ακόμη και σε μάχες που διαρκούν δεκαετίες.
