Δύο νέοι ιοί είναι προ των πυλών και όχι μόνο απειλούν τη δημόσια υγεία αλλά μπορούν να αναπτύξουν δυναμική επιδημίας ή και πανδημίας εάν αναπτυχθούν σε ώριμο περιβάλλον.
Πρόκειται για τον ιό της γρίπης D και τον κορονοϊό του σκύλου (canine coronavirus, CCoV)- που μέχρι στιγμής περνούν απαρατήρητοι. Είναι δύο αναδυόμενοι παθογόνοι οργανισμοί ζωικής προέλευσης (ιοί),με τους ερευνητές να προειδοποιούν ότι οι συνθήκες είναι ώριμες για να εξαπλωθούν ευρύτερα στον ανθρώπινο πληθυσμό.
Εάν η επιτήρηση και οι διαγνωστικές μέθοδοι συνεχίσουν να υστερούν, ο ιός της γρίπης D και ο κορονοϊός του σκύλου έχουν πραγματικές πιθανότητες να προκαλέσουν επιδημίες, γράφει ομάδα ειδικών και συγγραφέων στον τομέα των λοιμωδών νοσημάτων.
«Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας μας δείχνει ότι αυτοί οι δύο ιοί αποτελούν απειλή για την ανθρώπινη αναπνευστική υγεία, ωστόσο ελάχιστα έχουν γίνει για την αντιμετώπιση ή την πρόληψη λοιμώξεων από αυτούς», δήλωσε ο συν-συγγραφέας Τζον Λεντνίκι, ερευνητικός καθηγητής στο Τμήμα Περιβαλλοντικής και Παγκόσμιας Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας και Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου της Φλόριντα της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Emerging Infectious Diseases.
«Εάν αυτοί οι ιοί εξελιχθούν ώστε να μεταδίδονται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο, θα μπορούσαν να προκαλέσουν επιδημίες ή και πανδημίες, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα διαθέτουν ανοσία απέναντί τους» πρόσθεσε.
Από την ανακάλυψή του το 2011, ο ιός της γρίπης D έχει συσχετιστεί με λοιμώξεις σε χοίρους και βοοειδή, αλλά έχει επίσης εντοπιστεί σε πολλά άλλα είδη κτηνοτροφικών και άγριων ζώων, όπως πουλερικά, ελάφια, καμηλοπαρδάλεις και καγκουρό. Πιστεύεται ότι συμβάλλει στην αναπνευστική νόσο των βοοειδών, η οποία εκτιμάται ότι κοστίζει στη βιομηχανία βοοειδών των ΗΠΑ περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως.
Η γρίπη D έτοιμη να εξελιχθεί ταχέως
Προγενέστερες έρευνες των συγγραφέων σε εργαζομένους που εργάζονται με βοοειδή στο Κολοράντο και τη Φλόριντα έδειξαν ότι έως και το 97% όσων εργάζονται με κοπάδια διαθέτουν αντισώματα κατά του ιού της γρίπης D, στοιχείο που υποδηλώνει προηγούμενη έκθεσή τους στον ιό.
Μέχρι στιγμής, οι λοιμώξεις αυτές θεωρούνται υποκλινικές, δηλαδή δεν προκαλούν εμφανή συμπτώματα. Ωστόσο, οι επιστήμονες σημειώνουν ότι ο ιός της γρίπης D παρουσιάζει χαρακτηριστικά ιού έτοιμου να εξελιχθεί ταχέως. Πράγματι, ένα στέλεχος της γρίπης D που απομονώθηκε πρόσφατα στην Κίνα έχει αποκτήσει τη δυνατότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
«Μέχρι σήμερα, ο ιός της γρίπης D δεν έχει συσχετιστεί με σοβαρές λοιμώξεις στους ανθρώπους», δήλωσε ο Λεντνίκι, μέλος του Ινστιτούτου Αναδυόμενων Παθογόνων του Πανεπιστημίου της Φλόριντα.
«Ο κορονοϊός του σκύλου, όμως, έχει συσχετιστεί, αλλά οι διαγνωστικοί έλεγχοι για τον ιό δεν διενεργούνται συστηματικά, οπότε δεν γνωρίζουμε σε ποιον βαθμό επηρεάζει τον γενικό πληθυσμό» σημείωσε.
Τι προκαλεί ο κορονοϊός του σκύλου στον άνθρωπο
Ο κορονοϊός του σκύλου μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερική νόσο στους σκύλους και δεν είναι ο ίδιος ιός με τον SARS-CoV-2, που προκαλεί τον COVID-19. Καταγεγραμμένες λοιμώξεις από κορονοϊό του σκύλου σε ανθρώπους, αν και σπάνιες, έχουν συνδεθεί με νοσηλείες λόγω πνευμονίας στη Νοτιοανατολική Ασία.
Σε μελέτη του 2021 υπό την καθοδήγηση του Λεντνίκι, ομάδα του Πανεπιστημίου της Φλόριντα απομόνωσε έναν κορονοϊό του σκύλου από μέλος ιατρικής αποστολής που είχε ταξιδέψει από τη Φλόριντα στην Αϊτή το 2017 και αργότερα παρουσίασε ήπιο πυρετό και κακουχία. Η ομάδα ονόμασε το στέλεχος HuCCoV_Z19Haiti.
Επιστήμονες με επικεφαλής τον Γκρέγκορι Γκρέι, διευθυντή του Εργαστηρίου Έρευνας και Εκπαίδευσης One Health στο Πανεπιστήμιο του Τέξας Medical Branch, ανέφεραν το 2021 την ανακάλυψη ενός νέου στελέχους κορονοϊού του σκύλου, του CCoV-HuPn-2018. Το στέλεχος απομονώθηκε από παιδί που νοσηλευόταν στη Μαλαισία και ήταν σχεδόν πανομοιότυπο με τον κορονοϊό που ανακάλυψε η ομάδα του Πανεπιστημίου της Φλόριντα.
Έκτοτε, το CCoV-HuPn-2018 έχει εντοπιστεί σε άτομα με αναπνευστική νόσο στην Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και στην πολιτεία του Άρκανσο, αποδεικνύοντας ότι αυτό το στέλεχος κυκλοφορεί ήδη σε διαφορετικές ηπείρους.
Το καμπανάκι των επιστημόνων
Οι πρόσφατες αυτές ανακαλύψεις σχετικά με τον ιό της γρίπης D και τον κορονοϊό του σκύλου υπογραμμίζουν ένα γνώριμο δίδαγμα από τις πρόσφατες πανδημίες: χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία, ένας ιός που αποκτά γρήγορα αποτελεσματική μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε εκτεταμένη ανθρώπινη επιδημία. Για να αποφευχθεί ένα τέτοιο σενάριο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται καλύτερη επιτήρηση των ιών, πιο αξιόπιστες διαγνωστικές δοκιμές, θεραπείες και ενδεχομένως εμβόλια.
«Οι γνώσεις μας για την επιδημιολογία και τις κλινικές εκδηλώσεις αυτών των ιών περιορίζονται σε έναν μικρό αριθμό ερευνητικών μελετών. Ακόμη κι έτσι, τα περιορισμένα δεδομένα για αυτούς τους νέους, πρόσφατα ανιχνευθέντες ιούς δείχνουν ότι αποτελούν σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία» έγραψαν οι συγγραφείς.
μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί, αλλά οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι συνθήκες είναι ώριμες για την ευρύτερη εξάπλωση των ιών μεταξύ των ανθρώπων. Εάν η επιτήρηση και η διάγνωση συνεχίσουν να υστερούν, ο ιός της γρίπης D και ο κορωνοϊός των σκύλων έχουν πραγματική δυνατότητα να προκαλέσουν επιδημίες, γράφει μια ομάδα ειδικών και συγγραφέων για τις μολυσματικές ασθένειες.
«Η ανασκόπηση της βιβλιογραφίας δείχνει ότι αυτοί οι δύο ιοί αποτελούν απειλή για τις αναπνευστικές ασθένειες στους ανθρώπους, ωστόσο λίγα έχουν γίνει για την αντιμετώπιση ή την πρόληψη της μόλυνσης από αυτούς τους ιούς», δήλωσε ο συν-συγγραφέας John Lednicky, Ph.D., ερευνητής καθηγητής στο Τμήμα Περιβαλλοντικής και Παγκόσμιας Υγείας στο Κολλέγιο Δημόσιας Υγείας και Επαγγελμάτων Υγείας του Πανεπιστημίου της Φλόριντα.
«Εάν αυτοί οι ιοί εξελίξουν την ικανότητα να μεταδίδονται εύκολα από άτομο σε άτομο, μπορεί να είναι σε θέση να προκαλέσουν επιδημίες ή πανδημίες, καθώς οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θα έχουν ανοσία σε αυτούς».
Από την ανακάλυψή του το 2011, ο ιός της γρίπης D έχει συσχετιστεί με λοιμώξεις σε χοίρους και αγελάδες, αλλά έχει βρεθεί και σε πολλά άλλα είδη ζώων και άγριας ζωής, συμπεριλαμβανομένων των πουλερικών, των ελαφιών, των καμηλοπαρδάλεων και των καγκουρό. Ο ιός της γρίπης D πιστεύεται ότι συμβάλλει σε αναπνευστικές παθήσεις των βοοειδών, οι οποίες εκτιμάται ότι κοστίζουν στην αμερικανική βιομηχανία βοοειδών 1 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως.
Οι προηγούμενες μελέτες των συγγραφέων σε εργάτες βοοειδών στο Κολοράντο και τη Φλόριντα διαπίστωσαν ότι έως και 97% των ανθρώπων που εργάζονται με κοπάδια φέρουν αντισώματα του ιού της γρίπης D, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι εργαζόμενοι είχαν εκτεθεί στον ιό. Μέχρι στιγμής, αυτές οι λοιμώξεις είναι γνωστό ότι είναι υποκλινικές, πράγμα που σημαίνει ότι δεν έχουν προκαλέσει συμπτώματα ασθένειας. Ωστόσο, οι επιστήμονες λένε ότι ο ιός της γρίπης D φέρει τα χαρακτηριστικά ενός ιού που έχει προετοιμαστεί για ταχεία εξέλιξη. Πράγματι, ένα στέλεχος της γρίπης D που απομονώθηκε πρόσφατα στην Κίνα έχει αναπτύξει την ικανότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο.
«Μέχρι στιγμής, ο ιός της γρίπης D δεν έχει συσχετιστεί με σοβαρές λοιμώξεις στους ανθρώπους», δήλωσε ο Λεντνίκι, μέλος του Ινστιτούτου Αναδυόμενων Παθογόνων του Πανεπιστημίου του Φλόριντα. «Ωστόσο, ο κορωνοϊός των σκύλων έχει συσχετιστεί, αλλά οι διαγνωστικές εξετάσεις δεν πραγματοποιούνται τακτικά για τον ιό, επομένως ο βαθμός στον οποίο ο ιός επηρεάζει τον πληθυσμό γενικότερα δεν είναι γνωστός».
Ο κορωνοϊός του σκύλου (CCoV) μπορεί να προκαλέσει γαστρεντερική νόσο σε σκύλους και δεν είναι ο ίδιος ιός με τον SARS-CoV-2, τον ιό που προκαλεί την COVID-19. Οι καταγεγραμμένες λοιμώξεις από κορωνοϊό σε ανθρώπους σε σκύλους, αν και εξακολουθούν να είναι σπάνιες, έχουν συνδεθεί με νοσηλείες λόγω πνευμονίας στη Νοτιοανατολική Ασία.
Σε μια μελέτη του 2021 με επικεφαλής τον Λεντνίκι, μια ομάδα του Πανεπιστημίου του Φλόριντα απομόνωσε έναν κορωνοϊό σκύλου από ένα μέλος της ιατρικής ομάδας που είχε ταξιδέψει από τη Φλόριντα στην Αϊτή το 2017 και αργότερα εμφάνισε ήπιο πυρετό και αδιαθεσία. Η ομάδα ονόμασε το στέλεχος HuCCOV_Z19Haiti.
Επιστήμονες με επικεφαλής τον Γκρέγκορι Γκρέι, MD, διευθυντή του Εργαστηρίου Έρευνας και Εκπαίδευσης One Health στο Ιατρικό Τμήμα του Πανεπιστημίου του Τέξας, ανέφεραν την ανακάλυψη ενός νέου στελέχους κορονοϊού σε σκύλους, του CCoV-HuPn-2018, το 2021. Το στέλεχος είχε απομονωθεί από ένα παιδί που νοσηλευόταν στη Μαλαισία και ήταν σχεδόν πανομοιότυπο με τον κορονοϊό που ανακάλυψε η ομάδα του UF.
Έκτοτε, ο ιός CCoV-HuPn-2018 έχει βρεθεί σε άτομα με αναπνευστικά νοσήματα που ζουν στην Ταϊλάνδη, το Βιετνάμ και την πολιτεία του Αρκάνσας, αποδεικνύοντας ότι αυτό το στέλεχος του κορονοϊού των σκύλων κυκλοφορεί ήδη σε όλες τις ηπείρους.
Αυτές οι πρόσφατες ανακαλύψεις για τον ιό της γρίπης D και τον κορωνοϊό σε σκύλους υπογραμμίζουν ένα γνωστό μάθημα από τις πρόσφατες πανδημίες: Χωρίς κατάλληλη προετοιμασία, ένας ιός που αποκτά γρήγορα αποτελεσματική μεταδοτικότητα από άνθρωπο σε άνθρωπο μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε μια μεγάλης κλίμακας ανθρώπινη επιδημία. Για να αποφευχθεί ένα τέτοιο σενάριο, οι επιστήμονες λένε ότι χρειάζονται καλύτερη παρακολούθηση του ιού, πιο αξιόπιστες εξετάσεις, θεραπείες και πιθανά εμβόλια.
«Οι γνώσεις μας για την επιδημιολογία και τις κλινικές εκδηλώσεις των ιών περιορίζονται σε έναν μέτριο αριθμό ερευνητικών μελετών», έγραψαν οι συγγραφείς. «Παρόλα αυτά, τα περιορισμένα δεδομένα σχετικά με αυτούς τους νέους, πρόσφατα ανιχνευμένους ιούς δείχνουν ότι αποτελούν σημαντική απειλή για τη δημόσια υγεία».
