Ένα εκτεταμένο σύνολο στρατιωτικών επιλογών κατά του Ιράν έχει τεθεί τις τελευταίες ημέρες υπόψη του Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των New York Times, την ώρα που ο Λευκός Οίκος δηλώνει ότι παραμένει ανοιχτός σε διπλωματική διέξοδο, προειδοποιώντας ωστόσο ότι τα χρονικά περιθώρια στενεύουν.
Διευρυμένες επιλογές από το Πεντάγωνο
Αμερικανοί αξιωματούχοι, που μίλησαν ανώνυμα στην εφημερίδα λόγω της ευαισθησίας των συζητήσεων, αναφέρουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξετάζει πλέον ένα σαφώς ευρύτερο φάσμα στρατιωτικών σεναρίων σε σύγκριση με εκείνα που είχαν τεθεί στο τραπέζι πριν από περίπου δύο εβδομάδες. Οι προτάσεις στοχεύουν τόσο στην περαιτέρω αποδυνάμωση των πυρηνικών και πυραυλικών υποδομών της Τεχεράνης όσο και, δυνητικά, στην άσκηση πίεσης προς την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας.
Το νέο πλαίσιο διαμορφώθηκε μετά τη βίαιη καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων στο Ιράν, γεγονός που, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, οδήγησε σε αναθεώρηση των διαθέσιμων επιλογών. Στη λίστα περιλαμβάνονται πλέον και σενάρια άμεσων επιχειρήσεων εντός της ιρανικής επικράτειας, αν και, όπως διευκρινίζεται, μέχρι στιγμής δεν έχει εγκριθεί καμία στρατιωτική δράση.
«Ο χρόνος τελειώνει»
Η Ουάσιγκτον πιέζει την Τεχεράνη να προχωρήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις, με αιχμή τον πλήρη τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος, τον περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων και τη διακοπή της στήριξης προς ένοπλες οργανώσεις που δρουν στη Μέση Ανατολή. Στενοί συνεργάτες του Τραμπ εξετάζουν κατά πόσο η στρατιωτική πίεση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μοχλός για την επίτευξη αυτών των στόχων ή ακόμη και να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος.
Επισήμως, ο Λευκός Οίκος διατηρεί διπλωματικό τόνο. «Ο πρόεδρος έχει στη διάθεσή του πολλές επιλογές», δήλωσε η εκπρόσωπος Άννα Κέλι, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση ελπίζει να μη χρειαστεί στρατιωτική ενέργεια, αλλά καλεί το Ιράν να συνάψει συμφωνία «πριν να είναι πολύ αργά».
Απόσυρση και επαναξιολόγηση
Κατά τη διάρκεια των μαζικών κινητοποιήσεων στο Ιράν, οι ΗΠΑ είχαν εξετάσει πλήγματα τόσο σε πυρηνικές εγκαταστάσεις όσο και σε συμβολικούς στόχους που συνδέονται με την καταστολή. Το ενδεχόμενο αυτό αποσύρθηκε προσωρινά, έπειτα από δηλώσεις της Τεχεράνης για ακύρωση εκτελέσεων, αλλά και μετά από παρεμβάσεις συμμάχων, όπως το Ισραήλ και αραβικά κράτη, που ζήτησαν καθυστέρηση οποιασδήποτε επίθεσης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι παραλληλίζουν τη στρατηγική πίεσης με εκείνη που εφαρμόστηκε στη Βενεζουέλα, αν και αναγνωρίζουν ότι το Ιράν συνιστά πολύ πιο σύνθετη και επικίνδυνη περίπτωση. Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, τα οποία εκτιμάται ότι ξεπερνούν τα 435 κιλά, καθώς και αυστηρούς περιορισμούς στο πυραυλικό οπλοστάσιο.
Οι κρίσιμες διαφορές με τη Βενεζουέλα
Σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, όπου η αμερικανική στρατιωτική πίεση θεωρήθηκε διαχειρίσιμη, το Ιράν διαθέτει ισχυρότερες ένοπλες δυνάμεις και εκτεταμένο δίκτυο συμμάχων στην περιοχή. Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έχει προειδοποιήσει ότι μια ενδεχόμενη αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη θα ήταν εξαιρετικά περίπλοκη.
Μεταξύ των πιο υψηλού ρίσκου σεναρίων συγκαταλέγεται η αποστολή ομάδων ειδικών δυνάμεων για στοχευμένες επιχειρήσεις κατά υποδομών που δεν επλήγησαν από προηγούμενα πλήγματα. Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα έχει «εξουδετερωθεί», επίσημα έγγραφα της αμερικανικής στρατηγικής μιλούν για «σημαντική υποβάθμιση» και όχι για πλήρη εξάλειψη.
Απειλές, αντίποινα και νομικά ερωτήματα
Η αυστηρή στάση του Τραμπ φέρεται να ενισχύεται και από προσωπικούς λόγους, καθώς αμερικανικές αρχές έχουν κατηγορήσει Ιρανούς αξιωματούχους για σχέδια δολοφονίας του. Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ πιέζει για νέα πλήγματα στο ιρανικό πυραυλικό πρόγραμμα, ενώ η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει για άμεσες και σκληρές αντιδράσεις σε περίπτωση επίθεσης.
Σημαντικός προβληματισμός καταγράφεται και ως προς τη νομική βάση μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής επιχείρησης χωρίς έγκριση του Κογκρέσου. Αν και προηγούμενοι πρόεδροι έχουν διατάξει περιορισμένες επιχειρήσεις, μια εκτεταμένη εκστρατεία κατά του Ιράν θα άνοιγε σοβακή συζήτηση περί πράξης πολέμου.
Ενισχυμένη στρατιωτική παρουσία
Παρά τις αβεβαιότητες, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύουν αισθητά τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Αεροπλανοφόρο με μαχητικά F/A-18 και F-35 επιχειρεί ήδη στην Αραβική Θάλασσα, συνοδευόμενο από αντιτορπιλικά, ενώ επιπλέον μαχητικά F-15E και συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot και THAAD έχουν αναπτυχθεί για την προστασία αμερικανικών δυνάμεων.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά, με τον Τραμπ να σταθμίζει το κόστος, τους κινδύνους και τις γεωπολιτικές συνέπειες πριν λάβει οποιαδήποτε τελική απόφαση.
Διαβάστε επίσης:
Εργατικά δυστυχήματα: Όταν η κυβέρνηση κρύβεται πίσω από τα νούμερα
Το κυβερνητικό φλερτ με το ΠΑΣΟΚ περνά μέσα από τη Συνταγματική Αναθεώρηση
Συνεχείς μεταβολές στο καιρικό σκηνικό – Ισχυρή επιδείνωση με γενικευμένα φαινόμενα την Κυριακή
