Η μετάβαση στην εμμηνόπαυση συνδέεται με δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο, επιδείνωση της ψυχικής υγείας και προβλήματα στον ύπνο, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη του Πανεπιστημίου του Cambridge, που δημοσιεύθηκε στις 27 Ιανουαρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Medicine.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση εμφανίζουν μειωμένο όγκο φαιάς ουσίας σε βασικές εγκεφαλικές περιοχές, υψηλότερα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης, καθώς και αυξημένες δυσκολίες στον ύπνο. Παράλληλα, η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (HRT) δεν φαίνεται να αντιστρέφει τις περισσότερες από αυτές τις επιδράσεις, αν και συνδέεται με ελαφρώς καλύτερους χρόνους αντίδρασης.
Η εμμηνόπαυση αποτελεί φυσική φάση στη ζωή των γυναικών, συνήθως μεταξύ 45 και 55 ετών, κατά την οποία μειώνονται σημαντικά τα επίπεδα οιστρογόνων. Έχει ήδη συσχετιστεί με γνωστικές μεταβολές, όπως δυσκολίες στη μνήμη, την προσοχή και τη γλωσσική επεξεργασία.
Για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων όπως οι διαταραχές ύπνου και η κακή διάθεση, πολλές γυναίκες λαμβάνουν ορμονοθεραπεία. Στην Αγγλία, το 2023, περίπου το 15% των γυναικών είχε συνταγογραφηθεί HRT. Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπήρχαν περιορισμένα δεδομένα για τις επιπτώσεις της τόσο στη δομή του εγκεφάλου όσο και στη γνωστική και ψυχική λειτουργία.
Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα της UK Biobank από σχεδόν 125.000 γυναίκες, οι οποίες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: προεμμηνοπαυσιακές, μετεμμηνοπαυσιακές χωρίς χρήση HRT και μετεμμηνοπαυσιακές που είχαν λάβει HRT.
Οι συμμετέχουσες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για την ψυχική τους κατάσταση, την ποιότητα ύπνου και τη γενική υγεία, ενώ ορισμένες υποβλήθηκαν σε τεστ γνωστικών λειτουργιών. Περίπου 11.000 γυναίκες έκαναν και μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, επιτρέποντας τη λεπτομερή ανάλυση της εγκεφαλικής δομής.
Η μέση ηλικία έναρξης της εμμηνόπαυσης ήταν τα 49,5 έτη, ενώ η έναρξη της HRT συνέπεσε περίπου με την ίδια ηλικία.
Οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ήταν πιο πιθανό να έχουν αναζητήσει βοήθεια για άγχος ή κατάθλιψη και να λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά. Όσες λάμβαναν HRT εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα κόπωσης, παρότι δεν κοιμούνταν λιγότερες ώρες από τις υπόλοιπες μετεμμηνοπαυσιακές.
Στον τομέα της γνωστικής λειτουργίας, οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση που δεν έπαιρναν HRT είχαν πιο αργούς χρόνους αντίδρασης, ενώ δεν καταγράφηκαν σημαντικές διαφορές στη μνήμη μεταξύ των ομάδων. Και στις δύο μετεμμηνοπαυσιακές ομάδες εντοπίστηκε σαφής μείωση της φαιάς ουσίας.
Η καθηγήτρια Barbara Sahakian, επικεφαλής της μελέτης, σημείωσε ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που επηρεάζονται είναι εκείνες που σχετίζονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ, προσθέτοντας ότι αυτό θα μπορούσε να εξηγεί εν μέρει γιατί η άνοια εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.
Διαβάστε επίσης:
Γερμανία: Στο τραπέζι η κατάργηση του οκταώρου με νέο μοντέλο εβδομαδιακής εργασίας
Ο Μπίστης αποχαιρετά με αιχμές τη Νέα Αριστερά: Δεν είναι αφορολόγητο να σηκώνεις το χέρι σου
