Η παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφάλειας και ανθρωπιστικής αρωγής βρίσκεται αντιμέτωπη με μια άνευ προηγουμένου υπαρξιακή απειλή, η οποία δεν απορρέει από κάποια γεωπολιτική σύγκρουση, αλλά από την ωμή πραγματικότητα των άδειων ταμείων. Ο Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, σε μια επιστολή-καταπέλτη προς τους πρέσβεις των κρατών-μελών, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για μια «επικείμενη οικονομική κατάρρευση» που απειλεί να παραλύσει τη λειτουργία του διεθνούς οργανισμού. Η κρίση ρευστότητας, η οποία βαθαίνει με ανησυχητικούς ρυθμούς, δεν θέτει απλώς σε κίνδυνο τη γραφειοκρατική λειτουργία, αλλά υπονομεύει άμεσα την υλοποίηση κρίσιμων προγραμμάτων σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Το χρονικό μιας προαναγγελθείσας ασφυξίας
Σύμφωνα με το περιεχόμενο της επιστολής που είδε το φως της δημοσιότητας, ο Αντόνιο Γκουτέρες περιγράφει μια κατάσταση που τείνει να γίνει μη αναστρέψιμη στο εγγύς μέλλον. Η οικονομική αιμορραγία τροφοδοτείται από έναν συνδυασμό απλήρωτων συνδρομών και δυσλειτουργικών δημοσιονομικών κανόνων, οι οποίοι εγκλωβίζουν τον οργανισμό σε έναν φαύλο κύκλο. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην υποχρέωση επιστροφής των μη δαπανηθέντων κονδυλίων, ένας κανονισμός που, υπό τις παρούσες συνθήκες, στερεί από τον ΟΗΕ την απαραίτητη ευελιξία για τη διαχείριση της κρίσης. Η προειδοποίηση του Γενικού Γραμματέα είναι σαφής: αν δεν υπάρξει άμεση ανταπόκριση, τα διαθέσιμα μετρητά ενδέχεται να εξαντληθούν ολοσχερώς μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού.
Η γεωπολιτική των απλήρωτων λογαριασμών
Στο επίκεντρο αυτής της δυσμενούς εξέλιξης βρίσκεται η στάση των μεγάλων χρηματοδοτών, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να κατέχουν τον ρόλο του βασικού πρωταγωνιστή στην οικονομική αποδυνάμωση του οργανισμού. Η απόφαση της Ουάσιγκτον να περικόψει τις εθελοντικές εισφορές προς τις υπηρεσίες των Ηνωμένων Εθνών, σε συνδυασμό με την άρνηση καταβολής των υποχρεωτικών οφειλών στον τακτικό προϋπολογισμό και στις ειρηνευτικές αποστολές, έχει δημιουργήσει μια τεράστια «μαύρη τρύπα». Αυτή η στρατηγική επιλογή οικονομικής αποστασιοποίησης από την πλευρά του μεγαλύτερου χρηματοδότη θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ικανότητα του ΟΗΕ να παρεμβαίνει αποτελεσματικά σε κρίσεις και να διατηρεί την παγκόσμια ειρήνη.
Ανάγκη για ριζικές μεταρρυθμίσεις
Η λύση που προτείνει ο Αντόνιο Γκουτέρες είναι δίπτυχη και απαιτεί πολιτική βούληση που αυτή τη στιγμή φαίνεται να απουσιάζει. Από τη μία πλευρά, απαιτείται η πλήρης και έγκαιρη τήρηση των οικονομικών υποχρεώσεων από το σύνολο των κρατών-μελών, χωρίς εξαιρέσεις και καθυστερήσεις. Από την άλλη, ο Γενικός Γραμματέας υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ριζική αναθεώρηση των οικονομικών κανόνων που διέπουν τον οργανισμό. Η εμμονή σε παρωχημένα δημοσιονομικά μοντέλα εν μέσω μιας τέτοιας κρίσης θεωρείται πλέον αυτοκαταστροφική. Το διακύβευμα δεν είναι απλώς η λογιστική ισορροπία, αλλά η ίδια η επιβίωση της πολυμερούς διπλωματίας σε έναν κόσμο που την έχει ανάγκη περισσότερο από ποτέ.
Διαβάστε επίσης:
Washington Post: Όταν ο Τραμπ σέρνει τις μυστικές υπηρεσίες στον βούρκο της συνωμοσίας
Ψηφιακή κατασκοπεία για το Νόμπελ Ειρήνης βλέπει η Νορβηγία
Η ICE συνέλαβε δημοσιογράφο, επειδή κάλυπτε διαδήλωση εναντίον της
