Σε μια εποχή που η πολιτική σκέψη μοιάζει να έχει εξοριστεί στις παρυφές του lifestyle, η σταθερή προσήλωση της Έφης Αχτσιόγλου στον βιγκανισμό επανέρχεται στο προσκήνιο, όχι ως διαιτολογική είδηση, αλλά ως μιας προσπάθεια ερμηνείας του κόσμου. Η κυρία Αχτσιόγλου, με μια δόση «φιλοσοφικής» διάθεσης που θα ζήλευαν και οι πιο επιδραστικοί influencers υγιεινισμού, μας πληροφορεί πως ο βιγκανισμός δεν είναι απλώς μια διατροφική επιλογή, αλλά μια διαρκής, ηρωική προσπάθεια να «δούμε τον κόσμο μέσα από τα μάτια του άλλου». Είναι πράγματι συγκινητικό να βλέπει κανείς την πολιτική δράση να μεταφέρεται από τα πεζοδρόμια στα ράφια με το γάλα αμυγδάλου, εκεί όπου η αλληλεγγύη μετράται σε θερμίδες και η κοινωνική «επανάσταση» σερβίρεται χωρίς γλουτένη.
Η μεταφυσική του μπρόκολου έναντι της ωμής πραγματικότητας
Η προσέγγιση αυτή, όσο κομψά κι αν είναι διατυπωμένη, διολισθαίνει σε μια χαριτωμένη αλλά επικίνδυνη παγίδα: τη μετατροπή της πολιτικής σε μια ατομική άσκηση ηθικής γυμναστικής. Όταν το πρόβλημα της βίας στον κόσμο ερμηνεύεται ως έλλειψη ενσυναίσθησης, η λύση παύει να είναι η αλλαγή της κοινωνίας και γίνεται η (αυτο)βελτίωση του χαρακτήρα μας. Αν όμως η εκμετάλλευση των ζώων –και των ανθρώπων– δεν είναι αποτέλεσμα μιας «κακιάς στιγμής» ή μιας ψυχικής αναλγησίας, αλλά η λογική κατάληξη ενός συστήματος που μετατρέπει τα πάντα σε εμπόρευμα, τότε η ενσυναίσθηση μοιάζει με ασπιρίνη σε ασθενή με γάγγραινα. Το ζώο δεν σφαγιάζεται επειδή ο κρεοπώλης δεν έχει «ενσυναισθητική ικανότητα», αλλά επειδή η ζωή του έχει αποτιμηθεί ως μονάδα κέρδους σε μια παγκόσμια αλυσίδα αξίας όπως τα πάντα γύρω μας, και εκτός αυτού, γιατί διατροφικά τελικά είναι απαραίτητο. Η εμμονή στο «ήθος» του καταναλωτή, αντί για την οργάνωση της εξουσίας και της παραγωγής, είναι ο ασφαλέστερος τρόπος να αισθανόμαστε ηθικά ανώτεροι ενώ ο κόσμος γύρω μας συνεχίζει να καταρρέει.
Τραμπισμός και Βιγκανισμός
Το πλέον απολαυστικό σημείο της ανάλυσης της κυρίας Αχτσιόγλου είναι η προσπάθεια να συνδεθεί η υποχώρηση του βιγκανισμού με την παγκόσμια άνοδο του τραμπισμού, σε μια λογική «συγκοινωνούντων δοχείων». Σύμφωνα με αυτή τη θεώρηση, η επιρροή του Ντόναλντ Τραμπ λειτουργεί ως ένα είδος «αντί-βέγκαν» οδοστρωτήρα, που απειλεί να ισοπεδώσει την ευαισθησία μας. Η πολιτική σύγκρουση μετατοπίζεται έτσι από το πεδίο της υλικής πραγματικότητας σε ζήτημα του πεπτικού συστήματος. Δεν συζητάμε πλέον για την κατανομή του πλούτου ή τις εργασιακές σχέσεις, αλλά για το αν η «ματσίλα» της μπριζόλας απειλεί την «ευαισθησία» του κινόα. Ο τραμπισμός, ωστόσο, δεν είναι μια απλή αποτυχία της καρδιάς, αλλά μια σκληρή μέθοδος διαχείρισης του υπάρχοντος που χρησιμοποιεί τους πολιτισμικούς πολέμους ως προπέτασμα καπνού. Όταν η Αριστερά τσιμπάει το δόλωμα και απαντά με μια δήθεν ηθικιστικού τύπου υπεροχή, ουσιαστικά αποδέχεται το γήπεδο που έστησε ο αντίπαλος καθώς από παλιά η δεξιά και η ακροδεξιά έπαιζε με την ηθικολογία.
Η αλληλεγγύη ως αξεσουάρ
Η αλληλεγγύη, από εργαλείο ανατροπής και κοινωνική δύναμη, κινδυνεύει στα χέρια της νέας αυτής προσέγγισης να γίνει ένα ηθικό σύνθημα, ένα σήμα ποιότητας που επιδεικνύουμε στα σαλόνια μας. Η πραγματική μάχη δεν δίνεται ανάμεσα στους «συμπονετικούς καταναλωτές» και τους «αναίσθητους τραμπιστές», αλλά ανάμεσα στους κρατούντες και σε εκείνους που απλώς προσπαθούν να επιβιώσουν. Όσο η Αχτσιόγλου περιπλανιέται στη χώρα των αβοκάντο αναζητώντας τη θέση του «Άλλου», η σκληρή πραγματικότητα της εξουσίας και του κέρδους συνεχίζει να παράγει βία, αδιαφορώντας πλήρως για το αν το πιάτο μας είναι γεμάτο με σπόρους τσία, με μοσχαρίσιο φιλέτο ή και με τίποτα.
Διαβάστε επίσης:
Βουλή: Παρέμβαση του ΚΚΕ για το πολύνεκρο εργατικό δυστύχημα στη «Βιολάντα»
