Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, πραγματοποίησε επίσκεψη στην Τρίπολη της Λιβύης, όπου συναντήθηκε διαδοχικά με τον πρόεδρο του Προεδρικού Συμβουλίου Μοχάμεντ αλ Μενφί, τον πρωθυπουργό της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα και τον ασκούντα χρέη υπουργού Εξωτερικών Ταχέρ Αλ Μπαούρ. Οι συναντήσεις έγιναν σε καλό κλίμα, με κοινό παρονομαστή την πρόθεση αναθέρμανσης των διμερών σχέσεων.
Οι συνομιλίες εστίασαν σε τρία κρίσιμα ζητήματα: τη μετανάστευση, την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών και τη διεύρυνση της οικονομικής συνεργασίας. Η ελληνική πλευρά ανέδειξε την ανάγκη ελέγχου των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη προς την Κρήτη – μεσούσης της τουριστικής περιόδου – ενώ, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, εκφράστηκε και από τις δύο πλευρές η βούληση για συνεννόηση στα σύνορα και πρόληψη μιας νέας διαδρομής προς την Ευρώπη.
Οριοθέτηση ΑΟΖ: προθέσεις υπάρχουν, αλλά οι σκιές παραμένουν
Ειδική αναφορά έγινε στην ανάγκη έναρξης διαλόγου για την οριοθέτηση ΑΟΖ, με τον Έλληνα ΥΠΕΞ να υπογραμμίζει πως η Ελλάδα επιδιώκει κάθε τέτοια συμφωνία βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η πρόσφατη ελληνική προκήρυξη διαγωνισμών για υδρογονάνθρακες νοτίως της Κρήτης ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα και δεν στρέφεται κατά τρίτων.
Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει: ποια Λιβύη μπορεί σήμερα να θεωρηθεί αξιόπιστος συνομιλητής; Η χώρα εξακολουθεί να είναι διαιρεμένη, με δύο ανταγωνιστικά πολιτικά κέντρα εξουσίας, με αποτέλεσμα η όποια πρόθεση συνεννόησης να κινδυνεύει να καταλήξει σε νέα αδιέξοδα, όπως συνέβη και με προηγούμενες προσπάθειες της Αθήνας να προσεγγίσει τη Βεγγάζη.
Επενδυτικά ανοίγματα και πραγματισμός
Η ελληνική πλευρά εξέφρασε ενδιαφέρον για ανάπτυξη συνεργασιών σε τομείς όπως η ενέργεια, οι κατασκευές και οι μεταφορές, χαρακτηρίζοντας τη Λιβύη σημαντικό εμπορικό εταίρο. Η λιβυκή κυβέρνηση εμφανίστηκε πρόθυμη να διερευνήσει ευκαιρίες, ζητώντας μάλιστα τεχνική συνδρομή από την Ελλάδα και μέσω της ΕΕ.
Είναι, ωστόσο, σαφές πως για να αποκτήσουν νόημα τέτοιες εξαγγελίες, απαιτείται σταθερότητα και θεσμική οργάνωση από τη λιβυκή πλευρά – δύο παράγοντες που εδώ και χρόνια απουσιάζουν.
Αντί επιλόγου: χαμηλές προσδοκίες, ρεαλιστική στάση
Η επίσκεψη του κ. Γεραπετρίτη αποτιμάται θετικά ως προς το ύφος και την πρόθεση επανασύνδεσης. Αλλά το περιεχόμενο μένει να δοκιμαστεί στην πράξη. Με δεδομένο το παρελθόν των τουρκολιβυκών μνημονίων και την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από τη Λιβύη, η ελληνική πλευρά οφείλει να επιμείνει σε θεσμικές εγγυήσεις και όχι να αρκεστεί σε ευχολόγια.
Η καλή διπλωματία δεν είναι ποτέ περιττή. Όμως, χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα ενεργειών και προσήλωση στο διεθνές δίκαιο, το ρίσκο επανάληψης των ίδιων αδιεξόδων παραμένει.
