Η Μαρία Καρυστιανού δεν είναι πολιτικός. Είναι μια μάνα που έχασε το παιδί της στα Τέμπη, στο δυστύχημα που σημάδεψε μια ολόκληρη χώρα. Κι όμως, στη Θέρμη, στη συγκέντρωση μνήμης για τα θύματα, το πλήθος δεν περιορίστηκε στο «πονάμε». Κάποιοι φώναξαν «να κατέβεις». Κι έτσι, μια τελετή μνήμης μετατράπηκε σε πολιτική στιγμή.
- Του Δημήτρη Δραγώγια
Δεν είναι η πρώτη φορά που η κοινωνία φορτώνει πάνω σε μια τραγική φιγούρα πολιτικά χαρακτηριστικά. Ο θρήνος και η δικαιοσύνη είναι ισχυρά καύσιμα. Ηθικό πλεονέκτημα, αναγνωρισιμότητα, αυθεντικότητα: τρεις λέξεις που κάνουν κάθε κομματικό επιτελείο να τρίβει τα χέρια του. Ο κόσμος βλέπει σε μια μάνα που πενθεί την αθωότητα που χάθηκε, την αγανάκτηση που δεν βρίσκει άλλο βήμα, την αλήθεια που δεν χωράει σε δελτία Τύπου.
Αλλά εδώ χρειάζεται μια παύση. Γιατί η κοινή λογική οφείλει να ξεχωρίσει δύο πράγματα:
α) Το δικαίωμα μιας μητέρας να φωνάζει για δικαιοσύνη.
β) Την ψευδαίσθηση ότι η ίδια μητέρα μπορεί αυτομάτως να μετατραπεί σε πολιτικό υποκείμενο, έτοιμο να αναμετρηθεί με την πραγματικότητα της εξουσίας.
Η πολιτική δεν είναι μόνο ηθικό πλεονέκτημα· είναι θεσμική γνώση, σχέδιο, ικανότητα διακυβέρνησης. Η δικαιοσύνη για τα Τέμπη δεν θα έρθει από τα έδρανα της Βουλής, αλλά από τα δικαστήρια, τις θεσμικές διαδικασίες, την πίεση της κοινωνίας. Το να ζητάς από μια μάνα που θρηνεί να καλύψει το κενό της αντιπολίτευσης είναι σαν να ζητάς από τον τραυματία να γίνει γιατρός.
Κι εδώ βρίσκεται η μεγάλη μας ασθένεια: η δυσκολία να βρούμε πολιτικούς που να εμπνέουν. Αντί γι’ αυτό, περιμένουμε να αναλάβουν ρόλο άνθρωποι που δεν μπήκαν ποτέ στην πολιτική αλλά βρέθηκαν, χωρίς να το ζητήσουν, στην πρώτη γραμμή ενός συλλογικού τραύματος. Είναι βαθιά ανθρώπινο να χειροκροτείς μια μάνα που ζητάει δικαιοσύνη. Είναι όμως επικίνδυνο να θεωρείς πως αυτό από μόνο του αρκεί για να γίνει ηγέτης.
Η κριτική εδώ δεν αφορά την Καρυστιανού – εκείνη κάνει το αυτονόητο, υπερασπίζεται τη μνήμη της κόρης της. Η κριτική αφορά εμάς, που βιαζόμαστε να χτίσουμε πολιτικές προσδοκίες πάνω σε μνημόσυνα. Και τα κόμματα που βλέπουν μια ανεξάρτητη υποψηφιότητα σαν πιθανή δεξαμενή ψήφων. Όταν το πένθος γίνεται εκλογική ανάλυση, τότε η πολιτική έχει χάσει το μέτρο της.
Η τραγωδία των Τεμπών θα μείνει για πάντα ανοιχτή πληγή. Η δικαιοσύνη είναι καθήκον της Πολιτείας, όχι αποστολή μιας μάνας που παλεύει με τον προσωπικό της Γολγοθά. Ο σεβασμός στη μνήμη σημαίνει να την ακούσουμε, να την στηρίξουμε, να απαιτήσουμε θεσμική κάθαρση. Όχι να της φορτώσουμε την πολιτική μας ένδεια. Γιατί, στο τέλος, το κενό στον αντίπαλο πόλο της κυβερνητικής πολιτικής δεν θα το γεμίσει ποτέ μια χαροκαμένη μητέρα. Θα το γεμίσει μόνο η σοβαρή πολιτική πρόταση.
Διαβάστε επίσης:
Τελικά, ποιος είναι ο εχθρός; Η Δεξιά, η ακροδεξιά ή η απάθεια;
Η Δεξιά μεταμορφώνεται, η Κεντροαριστερά προβληματίζεται: Ποιος μιλάει για τους “πολλούς”;
