Πολλοί ταυτίζουν τη νόσο Πάρκινσον με το χαρακτηριστικό τρέμουλο. Στην πραγματικότητα, όμως, αυτό δεν είναι ούτε καθολικό ούτε απαραίτητο για τη διάγνωση. Περίπου το 20% των ασθενών δεν εμφανίζουν τρόμο ηρεμίας, ενώ μια σειρά από μη κινητικά συμπτώματα μπορεί να εκδηλωθούν πολύ νωρίτερα ακόμη και δεκαετίες πριν.
Η νόσος συγκαταλέγεται στις συχνότερες νευρολογικές διαταραχές παγκοσμίως και οι ειδικοί εκτιμούν ότι μέχρι το 2050 ο αριθμός των ασθενών θα φτάσει τα 25 εκατομμύρια. Παρότι ένα μικρό ποσοστό (10–15%) σχετίζεται με κληρονομικές μεταλλάξεις, στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία παραμένει άγνωστη. Υπάρχουν θεραπείες που ανακουφίζουν τα συμπτώματα, αλλά όχι οριστική ίαση.
Οι νευρολόγοι βασίζουν τη διάγνωση κυρίως σε κινητικά σημάδια, όπως η βραδύτητα, η δυσκαμψία και ο τρόμος. Ωστόσο, συχνά προηγείται μια προδρομική φάση, κατά την οποία εμφανίζονται άλλα, λιγότερο «ορατά» συμπτώματα. Όπως εξηγεί ο Ρόναλντ Ποστούμα, καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο ΜακΓκιλ, σε δηλώσεις του στην Washington Post: «Η νόσος εξελίσσεται αργά στον εγκέφαλο, μέχρι να φτάσει σε ένα σημείο όπου μπορεί να διαγνωστεί κλινικά».
Μέχρι τότε, έχει ήδη χαθεί το 50–70% των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη, ουσία κρίσιμη για τον έλεγχο της κίνησης. Τα τελευταία χρόνια, η έρευνα έχει ρίξει φως σε πρώιμους δείκτες, χωρίς όμως αυτοί να οδηγούν με βεβαιότητα σε διάγνωση.
Τέσσερα πρώιμα συμπτώματα που αξίζει να γνωρίζουμε
Απώλεια όσφρησης
Η μειωμένη ή πλήρης απώλεια της όσφρησης μπορεί να αποδοθεί σε πολλές αιτίες, από ένα κρυολόγημα έως τον covid. Ωστόσο, πάνω από το 90% των ατόμων που αργότερα διαγιγνώσκονται με Πάρκινσον παρουσιάζουν αυτό το σύμπτωμα, συχνά πολύ πριν εμφανιστούν κινητικές διαταραχές. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι μπορεί να προηγείται ακόμη και κατά 20 χρόνια.
Εκδραμάτιση ονείρων στον ύπνο
Κατά τον ύπνο REM, το σώμα φυσιολογικά παραμένει σχεδόν ακίνητο. Σε ορισμένους ανθρώπους αυτός ο μηχανισμός «απενεργοποιείται», με αποτέλεσμα να κινούνται, να μιλούν ή να χτυπούν στον ύπνο τους. Μελέτες δείχνουν ότι το 50–70% όσων εμφανίζουν αυτή τη διαταραχή θα αναπτύξουν Πάρκινσον ή συγγενή πάθηση μέσα στα επόμενα 5–10 χρόνια.
Χρόνια δυσκοιλιότητα
Η επίμονη δυσκοιλιότητα αφορά περίπου τα δύο τρίτα των ασθενών. Έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα με αυτό το σύμπτωμα έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου, ακόμη κι αν είναι σχετικά νέοι. Το αν αποτελεί πρώιμη εκδήλωση ή παράγοντα κινδύνου παραμένει αντικείμενο μελέτης.
Ζαλάδα κατά την ορθοστασία
Η απότομη πτώση της πίεσης όταν κάποιος σηκώνεται όρθιος μπορεί να προκαλέσει ζάλη ή λιποθυμία. Αν δεν οφείλεται σε αφυδάτωση, φάρμακα ή καρδιολογικά προβλήματα και είναι χρόνια, ενδέχεται να σχετίζεται με νευρολογικές διαταραχές. Παρότι τα δεδομένα εδώ είναι λιγότερο ισχυρά, οι ερευνητές τη θεωρούν πιθανό στοιχείο της προδρομικής φάσης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά
Οι ειδικοί τονίζουν ότι κανένα από αυτά τα συμπτώματα δεν αρκεί από μόνο του για να υποδείξει Πάρκινσον. Πολλές φορές οφείλονται σε άλλες, λιγότερο σοβαρές αιτίες. Όταν όμως συνυπάρχουν περισσότερα από ένα, ή υπάρχει οικογενειακό ιστορικό, η ιατρική αξιολόγηση είναι σημαντική.
Η έγκαιρη αναγνώριση της προδρομικής φάσης μπορεί στο μέλλον να ανοίξει τον δρόμο για ταχύτερη διάγνωση και πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις.
Διαβάστε επίσης:
Καταδικάστηκε δάσκαλος που παρενόχλησε σεξουαλικά μαθήτριά του
Αρχεία Επστάιν: Καταγγελίες-σοκ με τα ονόματα του Τραμπ και του Μασκ
Βιολάντα: Νέο βίντεο δείχνει δύο εκρήξεις με διαφορά 6 δευτερολέπτων
