Μελέτη 25 ετών παρακολούθησε μια μεγάλη ομάδα ενηλίκων στη Σουηδία με στόχο να εξετάσει αν διαφορετικοί τύποι γαλακτοκομικών προϊόντων σχετίζονται με τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Οι ερευνητές ανέλυσαν λεπτομερώς τη διατροφή των συμμετεχόντων κατά την έναρξη της μελέτης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα γαλακτοκομικά προϊόντα υψηλής και χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, και κατέγραψαν ποιοι ανέπτυξαν στη συνέχεια άνοια, περιλαμβανομένης της νόσου Αλτσχάιμερ και της αγγειακής άνοιας.
Το βασικό εύρημα της μακροχρόνιας έρευνας ήταν ότι τα άτομα με υψηλότερη κατανάλωση ορισμένων γαλακτοκομικών υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά – κυρίως τυριού και κρέμας – είχαν χαμηλότερο συνολικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Το τυρί υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο αγγειακής άνοιας, ενώ σε άτομα χωρίς συγκεκριμένο γενετικό παράγοντα κινδύνου (APOE ε4) συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ.
Αντίθετα, τα γαλακτοκομικά χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και τα περισσότερα άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν έδειξαν ξεκάθαρη συσχέτιση με τον κίνδυνο άνοιας.
«Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν επηρεάζουν όλα τα γαλακτοκομικά την υγεία του εγκεφάλου με τον ίδιο τρόπο, αν και πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή» αναφέρει η Δήμητρα Ευθυμιοπούλου, Διαιτολόγος–Διατροφολόγος.
Η άνοια γίνεται ολοένα και συχνότερη καθώς ο πληθυσμός γηράσκει, ενώ προς το παρόν δεν υπάρχουν θεραπείες που να μπορούν να αναστείλουν ή να αναστρέψουν τη νόσο. Γι’ αυτό, οι επιστήμονες στρέφουν όλο και περισσότερο την προσοχή τους σε τροποποιήσιμους παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η διατροφή, για να εξετάσουν αν μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου μακροπρόθεσμα.
Πώς έγινε η έρευνα
Η έρευνα βασίστηκε σε στοιχεία από τη μελέτη Malmö Diet and Cancer, που περιλαμβάνει ενήλικες ηλικίας 45 έως 73 ετών κατά την έναρξή της. Οι συμμετέχοντες έδωσαν αναλυτικές πληροφορίες για τη συνήθη διατροφή τους μέσω ημερολογίου τροφίμων επτά ημερών, ερωτηματολογίου συχνότητας κατανάλωσης και εκτενούς προσωπικής συνέντευξης. Έτσι, οι ερευνητές εκτίμησαν την κατανάλωση κάθε συγκεκριμένου γαλακτοκομικού προϊόντος. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για έως και 25 έτη, ενώ τα περιστατικά άνοιας εντοπίστηκαν μέσω εθνικών μητρώων υγείας, με πολλές διαγνώσεις να επιβεβαιώνονται κλινικά.
«Η μεγάλη διάρκεια παρακολούθησης είναι πολύ σημαντική, γιατί μειώνει την πιθανότητα τα πρώιμα, μη εμφανή συμπτώματα άνοιας να έχουν επηρεάσει τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων» επισημαίνει η διατροφολόγος.
Κύρια ευρήματα
Το πιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα ήταν ότι η υψηλότερη κατανάλωση τυριού και κρέμας υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας ανεξαρτήτως αιτίας. Τα άτομα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση τυριού υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά εμφάνισαν μια μέτρια αλλά κλινικά σημαντική μείωση του κινδύνου άνοιας σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν πολύ μικρές ποσότητες. Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και για την κρέμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά. Και στις δύο περιπτώσεις, η αυξημένη πρόσληψη συνδέθηκε γενικά με χαμηλότερο κίνδυνο.
Αντίθετα, οι εκδοχές χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά του τυριού και της κρέμας δεν έδειξαν αντίστοιχες συσχετίσεις. Άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γάλα, τα ζυμωμένα γαλακτοκομικά και το βούτυρο, επίσης δεν παρουσίασαν σταθερή σχέση με τον κίνδυνο άνοιας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η αντιμετώπιση των «γαλακτοκομικών» ως ενιαίας κατηγορίας μπορεί να είναι παραπλανητική. Αντίθετα, ο τύπος του προϊόντος και η περιεκτικότητά του σε λιπαρά φαίνεται να παίζουν ρόλο για τη μακροχρόνια υγεία του εγκεφάλου.
Η προοπτική αυτή μελέτη 25 ετών δείχνει ότι η υψηλότερη πρόσληψη συγκεκριμένων γαλακτοκομικών υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, και ιδιαίτερα του τυριού και της κρέμας, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή. Οι προστατευτικές συσχετίσεις ήταν πιο έντονες για την αγγειακή άνοια και, σε άτομα χωρίς σημαντικό γενετικό παράγοντα κινδύνου, για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Αντίθετα, τα γαλακτοκομικά χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και τα περισσότερα άλλα προϊόντα δεν έδειξαν σαφή σχέση με τον κίνδυνο άνοιας.
«Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία να εξετάζουμε όχι μόνο τη συνολική κατανάλωση γαλακτοκομικών, αλλά και τον τύπο και την περιεκτικότητά τους σε λιπαρά. Αν και η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση, αμφισβητεί απλοϊκές αντιλήψεις ότι όλα τα διατροφικά λιπαρά είναι επιβλαβή για την υγεία του εγκεφάλου. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθούν οι μηχανισμοί και να φανεί αν οι συσχετίσεις πρέπει να επηρεάσουν μελλοντικές διατροφικές οδηγίες» καταλήγει η κ. Ευθυμιοπούλου.
Διαβάστε επίσης:
Τζάκρη: Ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Καρυστιανού (βίντεο)
