Η Ελλάδα έχει προθεσμία μέχρι τις 2 Οκτωβρίου. Όχι για να σώσει τα κοπάδια, αλλά για να σώσει την αξιοπιστία της απέναντι στις Βρυξέλλες. Η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Κομισιόν έστειλε επιστολή που λέει ξεκάθαρα: το σχέδιο που παρουσίασε η χώρα δεν κάνει. «Δεν επαρκεί, δεν συμμορφώνεται». Μια διπλωματική διατύπωση που στα ελληνικά σημαίνει: «Στείλατε πρόχειρη δουλειά, ξαναγράψτε την».
- Του Δημήτρη Δραγώγια
Αν δεν συμμορφωθούμε; Αναστέλλονται οι αγροτικές επιδοτήσεις. Όχι υποσχέσεις, όχι κουβέντες. Παγώνουν τα χρήματα. Και τότε, εκεί που οι κτηνοτρόφοι σήμερα βάζουν βίντεο στο TikTok με κοπάδια που θανατώνονται, αύριο θα ανεβάζουν stories με μαντριά κλειστά.
Η εικόνα είναι τραγικά οικεία: ζώα που θανατώνονται μαζικά, παραγωγοί σε απόγνωση, χωριά που βυθίζονται στη σιωπή. Πάνω από 260.000 αιγοπρόβατα έχουν ήδη θανατωθεί. Οι κτηνοτρόφοι σε Ημαθία και Σέρρες μιλούν για κόλαση. Στον Λαγκαδά, ακόμα και με ελάχιστα κρούσματα, η ανησυχία είναι διάχυτη. Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων Δημήτρης Στραζέμης το είπε λιτά: «Είμαστε σε επαγρύπνηση. Και ο Θεός βοηθός».
Η απάντηση της πολιτείας; «Πόλεμος δέκα ημερών» με ελέγχους στα μαντριά. Σαν να λες σε στρατιώτη χωρίς όπλο ότι «η στρατηγική είναι καλή». Η πραγματικότητα είναι πως τα κοπάδια σφάζονται, τα εισοδήματα χάνονται και οι άνθρωποι αυτοί ξαναρχίζουν από το μηδέν, χωρίς καμία διασφάλιση.
Η πιο λογική λύση — ο εμβολιασμός — απορρίπτεται με τη δικαιολογία ότι «δεν το επιτρέπει η Ε.Ε. γιατί κινδυνεύουν οι εξαγωγές φέτας». Μια χώρα με παράδοση χιλιάδων χρόνων στην κτηνοτροφία έχει καταντήσει να υποστηρίζει ότι προτιμά να θυσιάσει τα ζώα από το να «τσαλακώσει» το brand της φέτας. Σαν να σώζεις το κουτί και να πετάς το περιεχόμενο.
Οι κρεοπώλες προτείνουν ανοσία αγέλης: καραντίνα αντί για ολική σφαγή. Η κυβέρνηση «θα το εξετάσει». Μεταξύ «εξέτασης» και πράξης, όμως, οι κτηνοτρόφοι μένουν με άδεια μαντριά.
Οι τιμές που «δαγκώνουν»
Στην αγορά, η κρίση μεταφράζεται σε τιμές. Το αρνί πωλείται από 14 έως 17,5 ευρώ το κιλό. Το γάλα αγγίζει τα 18,5 ευρώ. Οι καταναλωτές, μπερδεμένοι, αποφεύγουν τα αμνοερίφια υπό τον φόβο της ευλογιάς — λες και η ζωονόσος περνάει στον άνθρωπο. Το αποτέλεσμα είναι ένα τριπλό πλήγμα: παραγωγοί χωρίς ζώα, καταναλωτές χωρίς εμπιστοσύνη, αγορά χωρίς σταθερότητα.
Και μέσα σε όλα αυτά, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, διαβεβαιώνει ότι «η χώρα μας είναι συντονισμένη με την Κομισιόν». Συντονισμένη με ποιον ακριβώς; Με τα deadlines της γραφειοκρατίας, σίγουρα όχι με την πραγματικότητα των μαντριών. Την ώρα που ο ΟΠΕΚΕΠΕ συζητά αν θα ενταχθεί στην ΑΑΔΕ, οι κτηνοτρόφοι συζητούν πώς θα επιβιώσουν τον χειμώνα χωρίς ζώα.
Η πολιτική ευθύνη δεν είναι μόνο στο υπουργείο. Είναι συνολική. Γιατί αν χαθούν τα ευρωπαϊκά κονδύλια, η ζημιά δεν θα είναι μόνο οικονομική. Θα είναι πολιτική και στρατηγική: θα αποκαλυφθεί ότι το «success story» της κυβέρνησης έχει τρύπες μεγαλύτερες κι από τα κενά των μαντριών μετά την ευλογιά.
Η ΔΕΘ και η «αχίλλειος πτέρνα»
Μέσα στον Σεπτέμβριο, η κυβέρνηση προσπάθησε στη ΔΕΘ να παρουσιάσει το αφήγημα «ανάπτυξη – επενδύσεις – Ελλάδα που αλλάζει». Μόνο που την ίδια ώρα, στην ύπαιθρο, η «Ελλάδα που αλλάζει» σημαίνει Ελλάδα που ερημώνει.
Η αχίλλειος πτέρνα της κυβέρνησης δεν είναι οι δημοσκοπήσεις ή η αντιπολίτευση. Είναι η ίδια η ύπαιθρος. Γιατί χωρίς αγρότες και κτηνοτρόφους, δεν υπάρχει τρόφιμο, δεν υπάρχει φέτα, δεν υπάρχει καν αφήγημα εθνικής αυτάρκειας. Και οι Βρυξέλλες, που συχνά κατηγορούνται για ψυχρή γραφειοκρατία, μοιάζουν να βλέπουν πιο καθαρά την πραγματικότητα από την ίδια την Αθήνα.
Αν η κυβέρνηση δεν καταθέσει σοβαρό σχέδιο ως τις 2 Οκτωβρίου, δεν θα χαθούν μόνο κονδύλια. Θα χαθεί η εμπιστοσύνη. Θα αποδειχθεί ότι η χώρα μπορεί να φτιάχνει προεκλογικά σποτάκια και μεγάλες εξαγγελίες, αλλά αδυνατεί να φτιάξει ένα στοιχειώδες σχέδιο για να σώσει τους ανθρώπους που τρέφουν την κοινωνία.
Και τότε, η φράση «φέτα ΠΟΠ» θα αποκτήσει νέα σημασία: φέτα Παράδοση – Ολοκληρωτική Παρακμή.
Γιατί τι νόημα έχει να σώζεις το όνομα της φέτας, όταν στο χωριό δεν έχει μείνει ούτε πρόβατο, ούτε άνθρωπος να τη φτιάξει;
